چهارشنبه 25 مهر 1397 - 7 صفر 1440 - 17 اكتبر 2018
صفحه اصلي/ايران و جهان


 
 


 










 


 












خروجي RSS

خطر رشد گروه‌های تکفیری درتاجیکستان/فرصت‌های گسترش روابط با ایران

مهر گزارش مي‌دهد؛

خطر رشد گروه‌هاي تکفيري درتاجيکستان/فرصت‌هاي گسترش روابط با ايران

 

در حالي که دولت تاجيکستان با فعاليت‌هاي گروه هاي اسلام گرا برخورد مي کند، رياض قصد دارد ۳۵ ميليون دلار به منظور پرورش تفکر تکفيري براي ساخت مدارس در اختيار «دوشنبه» قرار دهد.

خبرگزاري مهر، گروه سياست: محمدجواد ظريف وزير امور خارجه کشورمان دوشنبه هفته پيش در صدر هيئتي سياسي براي شرکت در اجلاس شوراي وزيران سازمان همکاري اقتصادي(اکو) به تاجيکستان سفر کرد. ظريف در اين سفر همچنين با امامعلي رحمان رئيس جمهور اين کشور نيز ديدار و در خصوص توسعه مناسبات اقتصادي، سياسي و فرهنگي دوجانبه گفتگو کرد. ديدار صميمانه وزير امور خارجه کشورمان و «امامعلي رحمان» و تمايل وي براي استفاده از خدمات مهندسين ايراني و توسعه روابط حاکي از گشايش فصلي جديد در روابط دو کشور پس از تحولات و فراز و نشيب در سال هاي گذشته است.

ديدار امامعلي رحمان رئيس جمهور تاجيکستان و محمدجواد ظريف وزير امور خارجه ايران

در سال ۱۹۹۱ و پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، جمهوري اسلامي ايران نخستين کشوري بود که با توجه به اشتراکات فرهنگي فراوان، تاجيکستان را به رسميت شناخت و سفارت خود را در سال ۱۹۹۲ در دوشنبه افتتاح کرد. پس از آن، در جريان جنگ داخلي تاجيکستان در سال‌هاي ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۷، ايران تلاش‌هاي فراواني را براي ميانجي‌گري و پايان دادن به درگيري‌ها انجام داد ومذاکرات صلح دولت تاجيکستان با مخالفان را در تهران برگزار کرد.

سردي روابط ايران - تاجيکستان

با پايان جنگ داخلي تاجيکستان، جمهوري اسلامي ايران تلاش خود را براي فعال شدن در حوزه اقتصادي اين کشور با  مشارکت در پروژه‌هاي زيرساختي و عمراني مانند سدسازي (سنگتوده۲) و راه‌سازي (تونل استقلال) آغاز کرد و بيش از ۲۵۰ ميليون دلار در اين پروژه ها سرمايه گذاري کرد. با اين حال روابط تهران-دوشنبه رو به سردي رفت که در زير به برخي از رويدادهايي که باعث سردي روابط ايران-تاجيکستان شده است، اشاره مي کنيم:

سنگ اندازي عربستان بر سر راه روابط ايران و تاجيکستان

کشورهايي نظير عربستان سعودي با سواستفاده از فضاي سردي روابط ايران با تاجيکستان، به دنبال تنش آفريني بيشتر هستند تا آنجا که «عبدالعزيز بن محمد البادي» سفير سعودي در تاجيکستان کاهش روابط ديپلماتيک ايران و تاجيکستان و بسته شدن مراکز فرهنگي و ديپلماتيک جمهوري اسلامي ايران در اين کشور را پيروزي بزرگي براي عربستان و رهبران آن برشمرده است و با طرح اين ادعا که سوء رفتار ايران باعث عدم اعتماد مقامات تاجيک نسبت به اقدامات آن کشور شده، گفته است: خوشحاليم که بگوئيم که ما در سفارت سعودي با همکاري نزديک با دوستانمان در دولت تاجيکستان، توانستيم ايران و نمايندگان آنها را از اين کشور فارسي زبان بيرون کنيم.

مصادره اموال بابک زنجاني در تاجيکستان

موضوع ديگري که در سالهاي گذشته بر سردي روابط ايران و تاجيکستان تاثيرگذار بود، مسائل مربوط به پرونده فساد مالي بابک زنجاني است که به واسطه ارتباطات مالي و اقتصادي وي با تاجيکستان، به دولت دوشنبه نيز ارتباط پيدا مي‌کرد. زنجاني اسنادي را منتشر کرد که نشان مي‌داد در بانک ملي تاجيکستان دو ميليارد دلار سرمايه دارد، اما تمام دارايي‌هاي شرکت زنجاني به واسطه فعاليت‌هاي تجاري با تاجيک‌ها، به موقع توسط تاجيک‌ها مصادره شد و همين مسئله مورد انتقاد جمهوري اسلامي ايران است.

مخالفت هاي دولت تاجيکستان با «نهضت اسلامي»

بر اساس مشاهدات خبرنگار اعزامي مهر در سفر وزير خارجه ايران به تاجيکستان، سايت هاي گروه هاي اسلامي در تاجيکستان از سوي دولت اين کشور فيلتر است و گروه هاي اسلامي نمي توانند در تاجيکستان فعاليت کنند. البته محدود کردن و برخورد با گروه هاي اسلام گرا در تاجيکستان مسبوق به سابقه هم هست و بر اساس همان سابقه است که دولت تاجيکستان اجازه فعاليت به گروه هاي اسلام گرا را در کشور خود نمي دهد. ممنوعيت فعاليت حزب «نهضت اسلامي» به رهبري محي الدين کبيري و مسدود کردن رسانه هاي منتقد دولت در تاجيکستان از سوي امامعلي رحمان رئيس جمهور اين کشور و سخنراني کبيري در همايش وحدت اسلامي در تهران، از ديگر مواردي است که بر روابط دو کشور تاثير گذاشته است. تاجيکستان با متهم کردن ايران به حمايت از کودتاي خودساخته ۲۰۱۵ دولت تاجيکستان، مدعي شد حمايت جمهوري اسلامي ايران از اعضاي حزب نهضت اسلامي، باعث سست شدن پايه هاي دولت خواهد شد.

پس از اين رويداد، دولت تاجيکستان صدور ويزاي فرودگاهي براي شهروندان ايراني را ممنوع کرد و محدوديت هايي نيز در زمينه خدمات گمرکي براي کالاهاي ايراني اعمال شد که حاصل آن کاهش ۱۷۸ ميليون دلاري گردش کالا بين دو کشور و رسيدن آن به عدد ۱۱۴ ميليون دلار در سال ۲۰۱۶ بود. بسته شدن مراکز فرهنگي کشورمان و دفتر کميته امداد امام خميني(ره) در تاجيکستان از جمله ديگر مسائلي است که طي سال هاي گذشته در روابط دو کشور به وجود آمد است.

منع فعاليت کارخانه تراکتورسازي «تاج-ايران» نيز از ديگر اقدامات ضد ايراني دولت تاجيکستان است. اين کارخانه که ۵۱ درصد سهام آن متعلق به طرف ايراني است، در سال قابليت توليد ۲ هزار دستگاه تراکتور را داشت که از سوي مقامات تاجيکستان به بهانه ناکامي در فعاليت، از توليد منع شده است. همچنين مدتها است که دولت تاجيکستان از بازپرداخت سهم ايران از احداث و راه اندازي نيروگاه سنگ توده سر بازمي‌زند.

رشد گروهک‌هاي تکفيري در تاجيکستان؛ «دوشنبه» در لبه پرتگاه

در حالي که دولت تاجيکستان در سال هاي گذشته عرصه را براي فعاليت گروه ها و احزاب اسلامي تنگ‌تر کرده است، رياض که خود مرکز پرورش تفکر سلفي و تکفيري است اعلام کرده ۳۵ ميليون دلار براي ساخت مدارس در اختيار دوشنبه قرار خواهد داد. موضوعي که مي تواند سبب گسترش تفکر تکفيري شود و در آينده به عنوان يک چالش امنيتي در تاجيکستان پديدار شود.

آخرين ديدار روساي جمهور ايران و تاجيکستان در شهريورماه ۱۳۹۳ صورت گرفت

نمايش فيلمي در تلويزيون دولتي تاجيکستان که در آن قتل سياستمداران، دانشمندان و روزنامه نگاران تاجيک در سال ۹۰ ميلادي با حمايت مالي ايران نمايش داده مي شود، از جمله ديگر تنش هاي موجود در روابط دو کشور است. سفارت کشورمان در دوشنبه بلافاصله پس از پخش اين فيلم، در بيانيه اي تاکيد کرد: «ترديدي نيست که تهيه کنندگان اين فيلم موفق به تخريب پيوند هاي فرهنگي، تمدني و دوستي تاريخي دو ملت ايران و تاجيکستان نخواهند شد.»

اين برنامه تلويزيوني که بلافاصله پس از بازگشت وزير انرژي تاجيکستان از ايران پخش شد، تلاشي براي از بين بردن تأثيرات شرکت اين مقام تاجيک در مراسم تحليف رئيس جمهوري اسلامي ايران و توافق درباره تشکيل جلسه کميسيون همکاري‌هاي دولتي ايران و تاجيکستان بود.

آنچه گفته شد، پيشينه اي از فراز و نشيب هاي روابط ايران و تاجيکستان در سال هاي گذشته بود. سردي روابط دو کشور به عنوان کشورهايي با اشتراکات فرهنگي فراوان، زمينه را بيش از پيش براي عربستان سعودي و گروهک هاي تکفيري فراهم مي آورد که قطعاً چالشي بزرگ امنيتي براي تاجيکستان به وجود مي آورد.

بر همين اساس به نظر مي رسد توسعه روابط ايران و تاجيکستان که در سفر اخير وزير امور خارجه ايران دنبال شد نيازمند گام هاي اساسي و بلندتري است تا دو کشور هم زبان ايران و تاجيکستان بيش از پيش به يکديگر نزديک شوند.

 




 
تعداد بازديد:105 آخرين تغييرات:97/02/01
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر