جمعه 2 اسفند 1398 - 27 جمادي الثاني 1441 - 21 فوريه 2020
صفحه اصلي/اخبار فناوري


 
 


 










 


 












خروجي RSS

آخرین وضعیت سهم پژوهش از تولید ناخالص

وزير علوم در مهر اعلام کرد:

آخرين وضعيت سهم پژوهش از توليد ناخالص

وزير علوم، تحقيقات و فناوري با اعلام آمار شرکتهاي دانش بنيان فعال در کشور و آخرين وضعيت سهم پژوهش گفت: هر جا مشتري جدي پاي سفارش پژوهش وجود داشته باشد، دانشگاه هاي ما خوب وارد شده اند.

خبرگزاري مهر- گروه دانش و فناوري، زهرا ساختمانيان و ندا نظري: ايران طي سال هاي گذشته روند رو به رشدي در زمينه توليدات علمي در جهان و منطقه داشته به نحوي که اکنون رتبه ۱۶ جهان و رتبه نخست خاورميانه را به خود اختصاص داده اما براساس تاکيدات مقام معظم رهبري علاوه بر حفظ رشد علمي کشور بايد زمينه تبديل علم به محصول و ثروت از سوي مسئولان و سياستگذاران در راس برنامه ريزي ها قرار گيرد.

منصور غلامي، وزير علوم با حضور در خبرگزاري مهر و ضمن بازديد از بخش هاي مختلف اين خبرگزاري به تشريح برنامه هاي اين وزارتخانه در حوزه علم و فناوري و تجاري سازي تحقيقات پرداخت.

وي در اين مصاحبه درخصوص تاکيدات مقام معظم رهبري در زمينه توليد علم به ثروت، ورود دانشگاه ها به مسائل صنعت و جامعه، بودجه ها و سهم پژوهش از توليد ناخالص داخلي، روند فعاليت پارک هاي علم و فناوري و وضعيت قراردادهاي دانشگاه ها با خارج از دانشگاه توضيحاتي ارائه کرد.

مشروح گفتگوي مهر با «منصور غلامي» را مي توانيد در زير بخوانيد:

*آقاي وزير؛ در ديدار اساتيد با مقام معظم رهبري در ماه رمضان امسال بيشترين تاکيد ايشان بر توجه به حوزه علم و فناوري، کاربردي سازي پژوهش، رفع نيازهاي صنعت و جامعه و به خصوص ورود دانشگاه ها و پژوهشگاه ها به زمينه هاي تخصصي از جمله نفت بود. باتوجه به اينکه وزارت علوم يکي از اصلي ترين نهادها در راستاي تحقق اين منويات مقام معظم رهبري به شمار مي رود، چه اقداماتي در اين زمينه به خصوص در حوزه نفت انجام داده است؟

طي دو سال اخير برنامه هايي براي ورود دانشگاه ها و پژوهشگاه ها به حوزه نفت اجرايي شده و باتوجه به فعاليت هاي صورت گرفته در اين مراکز، وزارت نفت نيز براي همکاري هاي بيشتر جلو آمده است. اواخر اسفندماه سال گذشته نشستي با وزير نفت داشتيم و طي آن چندين قرارداد مربوط به اکتشاف ميدان هاي نفتي منعقد شد که اين قرادادها قرار است به واسطه دانشگاه ها از جمله دانشگاه هاي واقع در شهرستان ها پيگيري و اجرا شود.

*تاکنون فعاليت عملياتي براي اجراي قراردادهاي مربوط به حوزه نفت از سوي دانشگاه ها انجام شده است؟

بله. به طور مثال دستگاه هاي پمپ استخراج نفت که راندمان تخليه چاه هاي نفت را بسيار افزايش مي دهد توسط دانشگاه شهيد چمران اهواز ساخته و نصب شد و اکنون اين دانشگاه درحال طراحي و ساخت مابقي سفارشات است.

البته ديگر دانشگاه هاي کشور نيز در اين زمينه درحال فعاليت هستند بنابراين مي توان گفت که ميان وزارت علوم و زيرمجموعه هاي آن با وزارت نفت همکاري وجود دارد.

ارتباط وزارت علوم و دانشگاه ها با دستگاه هاي اجرايي در تمامي بخش ها و زمينه ها پيگري مي شود به نحوي که در خصوص مسائل اجتماعي نيز گزارش هاي خوبي به نهادهاي مختلف از جمله وزارت کشور ارسال کرده ايم.

طرح هايي از چندسال گذشته با وزارت کشور داشته ايم که منجر به تدوين پايان نامه هاي متعددي با محوريت مسائل مختلف جامعه شده است.

به نظر من، سفارش تحقيق بايد به شکلي صورت گيرد که دستگاه ها مسائل و مشکلات کشور را بيايند و به دانشگاه ها منتقل کنند تا براين اساس دانشگاه ها و مراکز پژوهشي به مسائل واقعي تر وارد شوند.

*دانشگاههاي وزارت علوم بيشتر توانايي اجراي چه پروژه هايي را در چه بخش هايي دارند؟

ما در بخش هاي مختلف پژوهشي ورود کرده ايم، در واقع مي توان گفت هر موضوعي که در کشور باشد ما مي توانيم به آن ورود کنيم چراکه متخصصين مختلفي در دانشگاه ها داريم. 

بنابراين مي خواهم بگويم ارتباطات و فعاليت ها ميان وزارت علوم، دانشگاه ها و پژوهشگاه ها با دستگاه هاي اجرايي مختلف وجود دارد اما نيازمند گسترش و اطلاع رساني بيشتر است.

*در صحبتهايتان به موضوع توجه به توانايي جامعه دانشگاهي و علمي کشور در ورود به موضوعات مختلف صنعت و جامعه اشاره کرديد بنابراين حلقه بعدي پس از شناسايي مسائل، کاربردي سازي و تجاري سازي علم و فناوري است. وزارت علوم چه بستري را براي اين موضوع ايجاد کرده تا فعاليت هاي علمي و پژوهشي کشور تنها در کاغذ و کتابخانه ها باقي نمانند؟

در کنار مجموعه فعاليت هاي پژوهشي، وزارت علوم طي سال هاي گذشته اقدام به راه اندازي پارک هاي علم و فناوري کرده که هدف از راه اندازي اين مراکز سوق دادن نتايج تحقيقات و يافته هاي علمي به سمت کاربردي سازي است.

ما در برخي از بخش هاي علمي مانند زيست فناوري، فناوري نانو، زمينه هاي آي تي بسيار خوب عمل کرديم. در ديگر مباحث علمي که در لبه هاي علم حرکت مي کند شايد در بحث کاربردي سازي مشتري به سراغ اين نوع تحقيقات نيايد اما پارک هاي علم و فناوري، مراکز رشد و شرکت هاي دانش بنيان که از سوي وزارت علوم حمايت مي شود محلي هستند که مي توانند اين نوع تحقيقات را به محصول و ثروت تبديل کنند.

در واقع پارک هاي علم و فناوري محلي براي اشتغال زايي جامعه دانشگاهي به شمار مي رود.

پارک هاي علم و فناوري ما به شدت فعال هستند و طي چندسال گذشته اين فعاليت بسيار رشد داشته و براي سال ۹۷ نيز حمايت هاي خوبي را از باب پشتيباني از پارک هاي علم و فناوري خواهيم داشت که اميداوريم اين نوع حمايت ها نتايج خود را به خوبي در جامعه نشان دهد.

*سهم پژوهش از توليد ناخالص ملي ساليان سال است مورد بحث و تأکيد رهبري قرار دارد اما همچنان اين سهم به يک درصد نرسيده و به نظر مي رسد که درسال جاري نيز نتوانيم به اين هدف دست يابيم. وزارت علوم چه تلاشي براي افزايش اين سهم داشته است؟ 

در سال جاري ميزان سهم پژوهش از توليد ناخالص ملي به کمي بالاتر از نيم درصد يعني ۵۹ صدم درصد رسيده است.

ما هرسال پيشنهادهاي مربوط به بودجه را به سازمان برنامه بودجه کشور ارائه مي کنيم و در تمامي اين پيشنهادها تقاضا داريم که موضوع پژوهش ديده شود اما آنها نيز يک مدلي از بودجه را محاسبه و آن را اجرا مي کنند.

بنابراين بودجه اي به دانشگاه ها اختصاص داده مي شود که اين مراکز در ابتدا بايد مبالغ مربوط به حقوق را کنار بگذارند، بعد از آن هزينه ها برآورد شود و در نهايت هرچه باقي ماند به پژوهش اختصاص يابد.

در کلان موضوع سازمان برنامه و بودجه در توزيع هاي خود نمي تواند عدد را بالا ببرد که سهم پژوهش از توليد ناخالص ملي به يک درصد برسد بنابراين بخشي از اين مباحث مربوط به بودجه پژوهش و سهم آن از توليد ناخالص ملي را بايد سازمان برنامه بودجه توضيح دهد.

*باتوجه به اينکه دانشگاه هاي کشور طي سال هاي گذشته با مشکل کمبود بودجه مواجه بوده اند، درحال حاضر اين مراکز چه ميزان از بودجه هاي خود را به امر پژوهش اختصاص مي دهند؟

درحال حاضر ميزان بودجه پژوهشي براي دانشگاه هاي بزرگ کشور ۱۰ تا ۲۰ درصد است و ما هميشه تاکيد داريم که دانشگاه هاي بزرگ بيش از ۱۵ درصد کل بودجه خود را به امر پژوهش اختصاص دهند.

اين درحالي است که بخشي از بودجه هاي پژوهشي دانشگاه ها از درآمدهاي اختصاصي آنها تامين مي شود. باوجود محدوديت هايي که دانشگاه هاي ما با آن مواجه هستند مي توان گفت اکثر اين مراکز ۱۵ درصد از بودجه خود را براي پژوهش هزينه مي کنند.

اما در کلان کشور که دستگاه هاي اجرايي، سازمان ها و نهادهاي دولتي شامل آن مي شوند باتمام تلاش هاي سازمان برنامه و بودجه، سهم پژوهش از توليد ناخالص ملي به بالاي نيم درصد رسيده اما تحقق آن نيز منوط به ميزان تخصيص ها در سال جاري خواهد بود.

*پس شما مي گوييد مقصر اصلي در عدم تحقق افزايش سهم پژوهش از توليدناخالص ملي در واقع سازمان برنامه و بودجه است.

من نمي گويم مقصر . حالا نمي خواهيم بين ما و سازمان و برنامه و بودجه دعوا راه بيافتد، بلکه من مي گويم اين جزء مسائلي است که سازمان برنامه و بودجه با آن درگير است و بايد به نوعي آن را حل کند.

مراکز پژوهشي و علمي کشور ظرفيت استفاده و به نتيجه رساندن مبالغ بيشتري از اعتبارات پژوهشي را دارند و اکنون نيز اين مراکز باتوجه به توانمندي هاي خود ميزان بيشتري از بودجه را صرف پژوهش مي کنند.

*آقاي وزير به موضوع توانمندي دانشگاه ها و پژوهشگاه ها و تامين بخشي از نيازهاي بودجه اي پژوهشي اين مراکز از طريق درآمدهاي اختصاصي اشاره کرديد براين اساس وضعيت قراردادهاي دانشگاه ها با صنعت و يا ديگر بخش هاي بيرون از دانشگاه را طي سال هاي اخير چگونه ارزيابي مي کنيد؟

دانشگاه ها در اين حوزه بايکديگر متفاوت هستند. به طور مثال دانشگاه هاي بزرگ و صنعتي کشور قراردادهاي مختلفي با خارج از دانشگاه منعقد کرده اند که اين قراردادها رقم هاي خوبي داشته است اما عموما درآمدهاي اين نوع قراردادها صرف تحقيقات مي شود و به عنوان درآمد دانشگاه نيست.

در مجموع با انعقاد اين نوع قراردادها مسئوليت هاي اجتماعي اساتيد و دانشجويان که مبتني بر ورود به مسائل کشور است تقويت مي شود.

همچنين با عملياتي سازي اين قراردادها شاهد تجهيز و تقويت آزمايشگاه هاي دانشگاه ها هستيم که اين دستاوردها نيز در جايگاه خود بسيار ارزشمند است.

ارتباط دانشگاه ها با جامعه و صنعت تنها منوط به دانشگاه هاي شهرتهران نيست بلکه دانشگاه هاي واقع در ديگر شهرهاي کشور نيز قراردادهاي صنعتي خوبي منعقد کرده اند که مي توان به قراردادهاي آنها در حوزه دفاعي اشاره کرد.

قراردادهاي دانشگاه ها تنها در بخش هاي صنعتي نيست و در سال هاي اخير رشته هاي علوم انساني نيز به اين چرخه وارد شده اند به طور مثال ارزش قراردادهاي دانشگاه علامه طباطبايي که يک دانشگاه تخصصي در حوزه علوم انساني است از ۳۰۰ ميليون تومان در سال ۹۲ به ۱۱ ميليارد تومان در پايان سال ۹۶ رسيده که اين رقم رشد حدود ۳ هزار و ۵۰۰ درصدي را نشان مي دهد.

در واقع مي توان گفت، هرجا مشتري جدي پاي سفارش پژوهش وجود دارد دانشگاه هاي ما خوب وارد شده و توانمند بوده و هستند.

*طي سال هاي گذشته شاهد رشد شرکت هاي دانش بنيان و استارت آپ ها در کشور بوده ايم، مراکزي که نقش مهمي در تبديل ايده به محصول دارند. ارزيابي شما از وضعيت توسعه اين نوع مراکز در کشور چيست و وزارت علوم چه برنامه ها و سياست هايي براي حمايت و توسعه اين مراکز دارد؟

من يک بار به مزاح به دکتر ستاري گفتم خوشحالم براساس آمارهايي که اعلام مي کنيد اين تعداد از اساتيد ما در حوزه شرکت هاي دانش بنيان فعال هستند. اين معاونت به نحوي آمار مي دهد که انگار شرکت هاي دانش هاي بنيان مربوط به آنها است من مي گويم همکاراني که در اين معاونت فعاليت مي کنند نيز براي وزات علوم هستند و اين آمارها بر بستر دانشگاه ها شکل گرفته است.

البته معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري نيز حمايت هاي خوبي طي سال هاي گذشته از فعاليت هاي فناورانه و دانش بنيان داشته و از اين معاونت تشکر مي کنيم و بسيار خوشحال هستيم که آنها با جديت به دنبال حمايت از فعاليت هاي دانش بنياني در کشور هستند.

درحال حاضر بيش از ۳ هزار و ۵۰۰ شرکت دانش بنيان در کشور فعاليت مي کنند که اين شرکت ها با محوريت اساتيد، دانشجويان و فارغ التحصيلان تاسيس و راه اندازي شده اند در واقع بخش قابل توجهي از فعاليت هاي اين شرکت ها در بستر دانشگاه ها شکل گرفته است.

طي سال هاي اخير دانشگاه ها براساس توان و ظرفيت خود از مراکز رشد و شرکت هاي دانش بنيان حمايت هاي مختلفي را انجام داده اند که اختصاص ساختمان و حمايت هاي قانوني بخشي از آنها به شمار مي رود.

اکنون در کشور شاهد توسعه شرکت هاي دانش بنيان از جمله شرکت هاي مربوط به حوزه فناوري اطلاعات هستيم که به لحاظ درآمدزايي و اشتغال بسيار موفق هستند. طي سال هاي گذشته در زمينه استارت آپ ها نيز حرکت هاي خوبي شده و فعاليت در اين حوزه نيز بسيار اميدوار کننده است.

در مجموع ما در وزارت علوم، دانشگاه ها و معاونت علمي و فناوري بايد بخش مهمي از فعاليت هاي خود را به سمت حمايت از شرکت هاي دانش بنيان، مراکز رشد و استارت آپ ها ببريم.

درحال حاضر ۴۳ پارک علم و فناوري زير مجموعه وزارت علوم هستند. با تلاش هاي صورت گرفته براي توسعه فعاليت هاي دانش بنياني در کشور، بودجه سال ۹۷ اين مراکز نسبت به سال گذشته ۵۰ درصد افزايش يافته که اين افزايش با کمک سازمان برنامه و بودجه و مجلس شوراي اسلامي صورت گرفت و اميدواريم اين افزايش بودجه در تخصيص هاي سال جاري محقق شود.

تحقق کامل بودجه پارک هاي علم و فناوري ظرفيت هاي حمايتي براي تبديل ايده هاي جديد، نوآورانه و فناورانه به محصول، توسعه شرکت هاي دانش بنيان و استارت آپ ها را فراهم مي کند.

*سخن آخر...

آينده خوبي براي حوزه علم و فناوري کشور ديده مي شود بنابراين همه ما بايد تلاش کنيم که زمينه آن را با وسعت و قدرت بيشتري فراهم کنيم.

تعداد بازديد:263 آخرين تغييرات:97/04/16
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر