دوشنبه 30 مهر 1397 - 12 صفر 1440 - 22 اكتبر 2018
صفحه اصلي/خانواده

قلعه گنج؛ کار برای مردم با مردم/ پیمان‌های طایفه‌ای برای پیشرفت

مهر گزارش مي‌دهد؛

قلعه گنج؛ کار براي مردم با مردم/ پيمان‌هاي طايفه‌اي براي پيشرفت

در کنار طرح‌هاي اقتصادي و اشتغال زايي در قلعه گنج، يکي از برنامه هايي که سبب تحول در اين منطقه شده، راه اندازي تعاوني‌هاي توسعه فراگير در سطح شهر و روستا است.

خبرگزاري مهر، گروه جامعه: اينجا در مسجد روستا در انتهاي راهي که دو سويش نهال‌هاي يکساله کاشته شده اند تا زنده بودن اميد را به حاضران گوشزد کنند، اهالي يک روستا دور هم جمع شده اند، دست در دست هم داده اند و متني از پيش نوشته شده را مي خوانند. به همديگر و از همه مهمتر به خداي خودشان قول مي دهند که آباد کنند محل زندگي خود را و آينده فرزندانشان را در ميانه خشکسالي و فقر بسازند.

قلعه گنج با مساحتي بيش از وسعت برخي استانهاي کشور و دارا بودن ۷۶ هزار نفر جمعيت حالا قابل مقايسه با ۵ سال پيشش نيست.

اگرچه چهره فقر هنوز در جاي جاي قلعه گنج ديده مي شود اما اجراي طرح محروميت زدايي از اين شهرستان توسط بنياد مستضعفان تحولاتي را سبب شده که بسياري از ساکنان را نسبت به فردا خوشبين کرده است. حالا شهرک صنعتي قلعه گنج از ميان بيابانهاي خشک سر برآورده است و کارخانجاتي چون توليد روغن زيتون، فرآوري خرما، رب صنعتي، شير و فرآورده هاي لبني و ... پا گرفته اند. طرح تبديل دامداري هاي سنتي با دامداري هاي مدرن با جايگزيني بز مورسيا به جاي بزهاي محلي در حال اجراست و همين امروز هم تعدادي از دامداريهاي جديد توسط روستائيان شکل گرفته است.

طرح هاي اشتغال زايي به سرعت در حال گسترش است و در جاي جاي منطقه مي توان نتايج آن را در غالب فروشگاههاي مختلف همچون طرح مواد غذايي، طرح لبنيات، طرح تعويض روغن و لوازم يدکي و ... مشاهده کرد.

در قلعه گنج شعار «کار براي مردم با مردم است» و همين است که مسئولان بنياد مستضعفان مي گويند ما براي ارائه کمک نقدي يا کالايي نيامده ايم. آمده ايم روحيه کار کردن و کارآفريني را در بين اين مردمان خسته زنده کنيم. مردماني که تا همين چند دهه قبل بيشترشان ساربانهايي با گله هاي عظيم شتر بودند يا کشاورزاني بودند يا نخلستانهاي بزرگ. خشکسالي اما امانشان را بريد. نخلستانها خشک شد و گله هاي شتر پراکنده در ميان شهرستانهاي اطراف که آبي باشد براي نوشاندن به اين نفرات تشنه لب.

واقع شدن در کريدور قاچاق مواد مخدر همچنين سوخت و انسان و پيامدهاي منفي اقتصادي آن، از جمله جايگزيني درآمد قاچاق با کار و توليد و چند دهه بيکاري، فرهنگ کار را در ميان اين مردم ضعيف کرده استاينجا نامه ها که به سوي هر مسئولي روانه مي شوند، در طول سالهاي اخير تنها راهگشاي مردم محلي براي حل مسائل معيشتي و سير کردن شکم بچه ها بوده و به همين دليل است که هنوز هم نامه رساني و بيان مشکلات به مسئولان استاني و ملي، يک راهکار مهم براي برداشتن سهمشان از منابع کشور به شمار مي رود. اين در حالي است که مسئولان بنياد مستصعفان معتقدند براي آموزش و توانمندسازي، بايد مردم ياد بگيرند روي پاي خوشان بايستند.

مسعود حيدروند، مجري طرح ملي «آباداني شهرستان قلعه گنج» به خبرنگار مهر، مي گويد: بايد مدل زندگي مردم عوض شود و به اين منظور لازم است در تمامي حوزه هاي فرهنگي، اجتماعي و ساختارهاي اقتصادي تحولاتي ايجاد شود. کار بايد توسط خود مردم منطقه انجام شود اما بنياد هدايت کننده امور است تا ريل گذاري به درستي انجام شود. به همين منظور در نخستين گام بايد نقاط قوت و مزيت‌هاي نسبي منطقه شناسايي مي شد که پس از انجام کار کارشناسي دريافتيم اراضي کشاورزي مناسب و شرايط فصلي منحصر به فرد جهت توليد محصولات کشاورزي خارج از فصل، برخورداري از اکوسيستم هاي با ارزش نظير تالاب جازموريان و منطقه حفاظت شده مارز براي توسعه گردشگري، وجود بزرگان طوايف داراي نفوذ و تاثيرگذاري در روند توسعه شهرستان و غالب بودن نظام بهره برداري خانوادگي آشنا با فرهنگ کارکشاورزي و دامداري از بزرگترين نقاط قوت براي برنامه ريزي توسعه در قلعه گنج است.

وي مي افزايد: البته نبايد چشمان خود را بر کمبودها و نقاط ضعف منطقه ببنديم. ما معتقديم که ضعف در ساختار سازماني، فرهنگ توليد و مشارکت، فقر چندبعدي جامعه روستايي و ضعف دارايي هاي معيشتي، عملکرد پايين محصولات کشاورزي و عدم تطبيق با استانداردهاي بازار و ضعف درفرآوري محصولات، دورماندن شهرستان از ارتباطات موثر منطقه اي، اقتصاد تک قطبي شهرستان قلعه گنج با تکيه بر فعاليت هاي کشاورزي و ضعف خدمات بيمه اي و اعتبارات براي فعاليت هاي کشاورزي موانعي هستند که کار توسعه منطقه را با مشکل مواجه کرده اند.

با اين شرايط ورود بنياد مستضعفان به قلعه گنج به عنوان اجراي پايلوت طرح اقتصاد مقاومتي، از فرصت‌هايي است که با تدبير رهبر انقلاب سبب شده تا اميد در ديدگان مردم قلعه گنج زنده شود.

رئيس بنياد مستضعفان با اشاره به مطالعات نهايي براي اجراي طرح اقتصاد مقاومتي در اين شهرستان به خبرنگار مهر، مي گويد: تقويت ارتباطات منطقه اي فرصتي جهت دسترسي به بازارهاي داخلي و خارجي در شهرستان قلعه گنج است. همچنين تقاضاي قابل توجه براي توليدات کشاورزي ارگانيک و خارج از فصل از ديگر مواردي است که زمينه توسعه را براي قلعه گنج فراهم مي کند.

سعيدي کيا معتقد است قابليت هاي طبيعي و امکان توسعه فعاليت هاي غير کشاورزي و همچنين فرصت هاي سرمايه گذاري در صنايع جنبي و تکميلي کشاورزي بايد در طرح توسعه قلعه گنج مورد توجه قرار گيرد.

اما در کنار اينها بايد تهديدهاي منطقه هم شناسايي مي شدند. به همين منظور بنياد مستضعفان در غالب يک طرح کارشناسي، تغييرات اقليمي نظير خشکسالي دراز مدت و عدم تغذيه مناسب آبخوان ها، واقع شدن شهرستان در کريدور قاچاق مواد مخدر همچنين سوخت و انسان و پيامدهاي منفي اقتصادي آن از جمله جايگزيني درآمد قاچاق با کار و توليد، روند افزايشي مصرف آب در مقابل محدوديت و افت منابع آب موجود و وابستگي بخشي از جامعه به نهادهاي حمايتي را از تهديدهاي منطقه برشمرد.

۸۰ درصد از روستاهاي قلعه‌گنج در حاشيه تالاب جازموريان و کانون بحراني فرسايش بادي قرار گرفته اند و به منظور کاهش اين تهديد طبيعي، احداث بادشکن‌ها و نهال‌کاري گونه‌هاي درختچه‌اي و درختي سازگار و مقاوم محلي بين اين رديف‌هاي بادشکن در دستور کار قرار گرفت و تا امروز ۲۴۰۰ ميليون ريال براي ۳۰ هزار هکتار اراضي منطقه هزينه شده است.

در کنار اجراي طرح‌هاي اقتصادي، شايد مهمترين اقدام بنياد مستضعفان در شهرستان قلعه گنج، تشکيل تعاوني‌هاي توسعه فراگير در سطح شهرستان باشد. اقدامي که در راستاي آن تاکنون در هر دهستان يک شرکت تعاوني فراگير ملي تشکيل شده است که تاکنون در مجموع ۵ تعاوني در ۵ دهستان شهرستان قلعه گنج با تعداد اعضاي ۳۶۰۰ نفر با تشکيل شده است. همچنين ۱۸ هزار نفر در همين جهت در چرخه آموزش قرار گرفته اند تا عضو صندوق شوند.

طايفه دست در دست هم مي دهند و پيمان مي بندند تا منطقه خود را آباد کنند. اين يک پيمان معمولي نيست بلکه پيمان يک قبيله است. قبيله اي که به قول خودشان سرشان برود، قولشان نمي رودطايفه دست در دست هم مي دهند و پيمان مي بندند تا منطقه خود را آباد کنند. اين يک پيمان معمولي نيست بلکه پيمان يک قبيله است. قبيله اي که به قول خودشان سرشان برود، قولشان نمي رود و اينجا ۷۰۰ نفر در روستاي مزرعه دور هم جمع شده اند تا با کمک بنياد، قدم در راه پيشرفت بگذارند. وضعيت در روستاهاي چاه دادخدا، سرخ قلعه، رمشک و مارز هم به همين شکل است تا مردم آورده خود را در اين شرکتهاي تعاوني در قالب صندوق قرار دهند و بنياد مستضعفان نيز اعتباري بر آن بيفزايد و به صورت وام به اعضا ارائه شود، تا سرمايه اي باشد براي راه اندازي يک کسب و کار خانوادگي و روستايي. تا کنون اهالي قلعه گنج و روستاهاي اطراف رقمي بيش از ۳۱۰ ميليون ريال در اين تعاوني ها سرمايه گذاري کرده اند.

مسئولان محلي مي گويند تغيير در قلعه گنج چهار سالي هست که شروع شده اما هنوز روستاهيي هستند که اتفاق خاصي در آنها رخ نداده است. اميدوارند که رقابت بين قبايل در بهره مندي از شرايط موجود سبب شود که ديگر روستاها هم به جمع روستاهاي تحت پوشش طرح توانمندي جوامع محلي بپيوندند.

اينجا روستاي اردوگاه است. مردماني که با شگفتي بسيار، تا چند سال قبل هنوز اسير خان و خان بازي کساني بودند و حالا در يک روستاي تازه تاسيس اقامت يافته اند. روستايي که در حال تغيير چهره است و با تاسيس سالن ورزشي و راه اندازي کارگاه قاليبافي کودکان و جوانانش و زنانش سبک ديگري از زندگي را تجربه مي کنند. در کارگاه قاليبافي ۱۰-۱۲ زن که به تازگي در طرح هاي توانمندسازي، قاليبافي را آموخته اند، مشغول کار هستند و اگرچه به قول مسئول کارگاه هنوز دستشان کند مي چرخد اما چند ماه ديگر که نخستين قالي خود را تمام کنند براي هر کدامش ۷۰۰ هزار تومان دريافت مي کنند. دار قالي اما هنوز به تعداد متقاضيان نيست. زينب يکي از دختراني که است که ۲-۳ ماهي هست در کارگاه مشغول اموزش است و حالا که کار را فرا گرفته نيازمند دريافت دار قالي است تا کار و بار خود را دست بگيرد.

در فاصله زماني ۲۸ ماه فعاليت توان افزايي در قلعه گنج، ۲۰ گروه در قالب ۲۷۵ نفر از مردم و نيروهاي بنياد، به عنوان تسهيل گر و آموزشگر در اين طرح فعاليت کرده اند و هدف از پروژه توان افزايي در مردم محلي است. اتحاد مردم موجب شکل گيري صندوقهاي روستايي شده که دست خدا با جماعت است.

تعداد بازديد:99 آخرين تغييرات:97/05/06
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر