چهارشنبه 2 آبان 1397 - 14 صفر 1440 - 24 اكتبر 2018
صفحه اصلي/مقالات


 
 


 










 


 












خروجي RSS

راه جلوگیری از نفوذ مباحث انحرافی در حوزه مهدویت

جمعه هاي انتظار؛

راه جلوگيري از نفوذ مباحث انحرافي در حوزه مهدويت

دور از دسترس قرار دادن امام زمان (عج) يا حضور ايشان در همه امور دو ديدگاه افراطي و تفريطي و از انحرافات در مقوله مهدويت است.

خبرگزاري مهر، گروه دين و انديشه: يکي از انحرافات در مقوله مهدويت، پرداختن به مباحثي است که هيچ ثمره اي ندارد. در روايت آمده است: «فاغلقوا ابواب السؤال عما لايعنيکم (۱) ؛ از آنچه ثمره اي برايتان ندارد، بيهوده نپرسيد». مسکن، ازدواج، همسر، تعداد همسران، تعداد فرزندان و... از مباحثي هستد که اذهان افراد را به خود مشغول ساخته و از مباحث مهم باز داشته است.

معرفت امام، وظيفه ما نسبت به امام، تبيين و ترسيم استراتژي آينده و ارائه آن براي زمينه سازي و فراهم آوردن شرايط ظهور و... مسايلي است که پرداختن به آن اهميت فراواني دارد.

صحبت از مواردي مثل همسر و فرزندان امام عليه السلام و يا ملاقات گرايي و … بازماندن از مباحث مهم، کاربردي و ضروريي مهدويت، بستر سازي براي ورود خرافات و سخنان بي دليل و غير مستند که در نهايت، سوداگران براي مطرح کردن خويش يا فريفتن مردم از بازار گرم اين مباحث بهره مي‌جويند،نتيجه اي ندارد.

خاستگاه اين مباحث از عدم تشخيص وظيفه ديني،هواي نفس که در عوام فريبي بروز مي‌يابد،توهم و خيال پردازي که زمينه داستان سرايي‌هايي چون جزيره خضرا و... است و عدم بررسي سندي و دلايلي روايات (چنانکه تأمل و بررسي، به خوبي جزيره خضرا را نفي مي‌کند و با نفي آن، بطلان وجود هزاران فرزند براي حضرت يا تطبيق خضرا بر مثلث برمودا، کاملا روشن مي-گردد) (۲) و عدم تبيين و روشنگري انديشمندان و عالمان ديني، نشأت مي گيرد.

راه جلوگيري از نفوذ اين مباحث در حوزه مهدويت از اين طرق است:

۱. علم و بصيرت در دين.

۲. روشنگري توسط انديشمندان درموضوعات مرتبط با مهدويت و ذکر مسايل مهم و کاربردي و تبيين وظايف.

۳. حساسيت علما نسبت به عوام فريبان و ورود خرافات به ساحت دين و مقوله‌هاي ديني نظير مهدويت.

۴. تقوا در مقابل هواي نفس و عوام فريبي.

و اما طرح مباحثي مثل مسکن و محل زندگي امام عليه السلام ، افراط و تفريط در تبيين مفهوم غيبت است.

برخي غيبت حضرت را به معناي عدم حضور معنا کرده اند. گروهي از اينان عالَمي توهم کرده و آن را «هورقليا» (۳)نام گذارده و حضرت را در آن جا مکان داده اند. برخي ديگر حضرت را در دور دست‌ها (جزيره خضرا (۴)و... ) پنداشته اند. برخي هر گونه ديداري با حضرت را نفي کرده اند. (۵)

اين ديدگاه‌ها نادرست است و با روايات ما سازگار نيست. مطابق روايات، حضرت بر خلاف عيساي پيامبر عليه السلام به آسمان نرفته، در ميان مردمان است، در شهرها و بازارها و... قدم مي‌نهد:

…. صاحب هذا الامر يتردد بينهم و يمشي في اسواقهم و يطأ فرشهم ولايعرفونه.... (۶)

صاحب الامر در ميان مردم رفت و آمد مي‌کند، به بازارهايشان مي‌رود و بر فرش هايشان قدم مي‌نهد، ولي او را نمي شناسند.

هر ساله در مراسم حج حاضر مي‌شود، مردم را مي‌بيند و مي‌شناسد و مردم هم او را مي‌بينند ولي نمي شناسند:

والله ان صاحب هذا الامر ليحضر الموسم کل سنة فيري الناس و يعرفهم و يرونه و لايعرفونه (۷)

به خدا سوگند که صاحب الامر، هر سال در مراسم حج حاضر مي‌شود، مردم را مي‌بيند و آن‌ها را مي-شناسد، ولي مردم او را با آن که مي‌بينند نمي شناسند. (۸)

جزيره خضرا، (۹) عالم هور قليا (۱۰) و مانند اين‌ها توهم‌هايي هستند رد شده و افسانه‌هايي هستند بي دليل.

 طرح اين مباحث چنين نتايجي به بار مي آورد:

۱. دور از دسترس قراردادن امام. ۲. کم رنگ جلوه کردن تأثير وجود امام، در اثر عدم اعتقاد به حضور ملموس ايشان.که نتيجه اي جز عدم درک دقيق مفهوم غيبت، دوري از آيات و روايات،هواي نفس،اطمينان به برخي نقل‌هاي غير معتبر مثل جزيره خضرا،عدم بصيرت کافي و تفقّه در دين،بدگماني و عدم اطمينان به نقل‌هاي معتبر. (کساني که هر نوع ديداري را نفي مي‌کنند)،ندارد.

نقطه مقابل ديدگاه تفريط در دور از دسترس قرار دادن امام عليه السلام ،ديدگاه افراط در  حضور ايشان در بين مردم است.اين ديدگاه، هيچ تفاوتي بين غيبت و حضور قائل نيست. توقع دارد حضرت در هر امري دخالت نمايد. اين ديدگاه نيز به خطا راه پيموده است. اگر قرار بود حضرت مستقيماً در هر کاري دخالت کنند يا همه به محضرشان مشرف شوند، ديگر غيبت معنايي نداشت.

عوامل بوجود آورنده چنين تفکر وديدگاهي ،اين موارد هستند:

۱-عدم درک دقيق مفهوم غيبت.

۲-توهم و خيال پردازي.

۳. عدم درک جايگاه معجزات، امدادهاي غيبي و اسباب و علل مادي.

۴. عدم تفقّه و تخصّص در دين.

۵. هواي نفس.

که منجر به چنين نتايجي خواهند شد:

۱. رويکرد و توجه زياد مدعيان ارتباط و ملاقات.

۲. توهم زدگي و خيال پردازي.

۳. نااميدي و يأس در اثر عدم ملاقات.

راه درمان افراط و تفريط  دوري از خيال پردازي و توهمات،رويکرد به معارف ناب ديني و علماي ربّاني، مقابله با انحرافات و بدعت‌ها و توهم گراها،تبيين و روشنگري توسط علماي دين است.

از ديگر آسيب‌هايي که در عصر غيبت براي منتظران اتفاق مي‌افتد، مدعياني هستند که بي دليل يا به ساده-ترين اتفاق، ادعاي ملاقات مي‌کنند، يا کساني که تمام وظيفه خويش را رسيدن به ديدار حضرت مي‌پندارند واز باقي وظايف غافل شده وافراد را تنها به اين عمل، به عنوان برترين وظيفه، فرا مي‌خوانند که ثمري جز :

۱. يأس و نااميدي در اثر عدم توفيق ديدار.

۲. توهم گرايي و خيال پردازي. (۱۱)

۳. رويکرد به شيّادان و مدّعيان مهدويت، نيابت و مدّعيان ملاقات.

۴. دور ماندن از انجام وظايف اصلي، به دليل اهتمام بيش از اندازه و غير متعادل به ديدار.

۵. بدبيني به امام عليه السلام به علت عدم ديدار. (۱۲)ندارد.

و منشأ  آن:

۱. نبود بصيرت و آگاهي نسبت به دين و نشناختن وظايف اصلي و فرعي.

۲. توهم و خيال پردازي.

۳. هواي نفس است.

مهم ترين راه درمان اين آسيب، توجه و رويکرد به منابع اصيل، معارف ناب دين در پرتو مراجعه به علماي راستين است که در اين صورت، براي ما روشن مي-شود که بسياري امور مطلوب و خوب هستند، امّا خداي متعال آن‌ها را به عنوان وظيفه بر دوش ما ننهاده (مانند ملاقات حضرت ولي عصر عجل الله تعالي فرجه الشريف) يا اين که در ميان تکاليف و وظايف ديني رتبه بندي وجود دارد و در مقام عمل، لازم است

به درجه اهميت و ضرورت آن‌ها توجه شود. به راستي در ميان وظايفي مانند تقوا، خودسازي، تکاليف اجتماعي، انتظار و... ملاقات چه جايگاهي دارد؟!(۱۳)

‌منابع:

۱-طوسي، الغيبة، فصل ۴، ص ۲۹۰

۲-براي توضيح بيشتر مراجعه کنيد: جعفر مرتضي عاملي، جزيره خضراء، افسانه يا واقعيت، مترجم: ابوالفضل طريقه دار؛ فصلنامه انتظار، ش ۱ و ۲ و ۳ و ۴، مجتبي کلباسي، بررسي افسانه جزيره خضراء. 

۳-شيخ احمد احسايي، جوامع الکلم، رساله رشتيه، قسمت ۲، ص ۱۰۳

۴-ناجي نجار، جزيره خضراء و تحقيقي پيرامون مثلث برمودا، مترجم: علي اکبر مهدي پور

۵-علي اکبر ذاکري، چشم به راه مهدي، مقاله ارتباط با امام در عصر غيبت

۶- نعماني، الغيبة، ص ۱۶۴

۷- صدوق، من لايحضره الفقيه، ج ۲، باب نوادر الحج، ص۵۲۰. 

۸-گرچه برخي روايات گفته اند: حضرت ديده نمي شود، ولي راه جمع اين روايات با رواياتي که در آن‌ها به ديده شدن حضرت اشاره شده اين است که حضرت ديده مي-شود ولي توسط مردم شناخته نمي گردد، چنان که سيد صدرالدين صدر (المهدي، ص ۲۰۶ و ۲۰۷) مرحوم مجلسي (ذيل روايت) شهيد سيد محمد صدر (تاريخ الغيبة الکبري، ص۳۱) همين وجه را پذيرفته اند. 

۹-سيد جعفر مرتضي عاملي، جزيره خضراء افسانه يا واقعيت، مترجم: ابوالفضل طريقه دار

۱۰-فصلنامه انتظار، ش ۲، مقاله فرقه شيخيه، احمد عابدي. 

۱۱-مدتي قبل، در نشريه خورشيد مکه، (ش ۱۷ و ۲۱) آيه و عبارتي منسوب به امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف چاپ شده بود و به خط ايشان، (با تصريح اين که دقيقاً از روي خط امام، تصوير گرفته اند) اما متوهّمان غافل از اين بودند که آية نوشته شده کاملا اشتباه است. (يعني نعوذبالله امام آيه را اشتباه نوشته است). 

۱۲-همايشي دانشجويي دريکي از شهرها برقرار شده بود. پس از پايان همايش، دانشجويي مي‌گفت: مدتي جمکران مي‌آمدم براي اين که آقا را ببينم، چون موفق نشدم قهر کردم.

۱۳- انديشه مهدويت و آسيب ها، محمدصابر جعفري.

بنياد فرهنگي حضرت مهدي موعود 

صص۳۹-۳۷وصص۶۹-۵۹

تعداد بازديد:41 آخرين تغييرات:97/07/21
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر