پنج شنبه 5 ارديبهشت 1398 - 19 شعبان 1440 - 25 آپريل 2019
صفحه اصلي/مقالات


 
 


 










 


 












خروجي RSS

آیت الله شاهرودی میراث‌دار اصلی مکتب صدر بود/لزوم پیشرفت فقه شیعه

طي نشستي مطرح شد؛

آيت الله شاهرودي ميراث‌دار اصلي مکتب صدر بود/لزوم پيشرفت فقه شيعه

پژوهشگران و محققان در مراسم تجليل از مترجم دوره کتاب بحوث آيت الله هاشمي شاهرودي خاطر نشان کردند جايگاه و وسعت علمي اين عالم فقيد هنوز به درستي براي جامعه اسلامي شناخته شده نيست.

به گزارش خبرنگار مهر، آيين تجليل از مترجم فارسي مجموعه هفت جلدي کتاب بحوث مرحوم آيت الله هاشمي شاهرودي که تقرير دروس اصول شهيد صدر در حوزه علميه نجف مي باشد، فرصتي شد براي بيان مقام علمي آن عالم برجسته از زبان شاگرداني که سال هاي گذشته در محضر وي کسب علم کرده اند و امروز همگي از پژوهشگران به نام علوم اسلامي محسوب مي شوند

حجت الاسلام حسن مهدوي که با حمايت سيزده ساله مرکز تحقيقات اسلامي ائمه اطهار اين اثر را ترجمه کرده است، بيان کرد: انتشار ترجمه من فرصتي شد تا بار ديگر از مقام علمي آيت الله هاشمي شاهرودي و اهميت آثار علمي وي تجليل به عمل آيد.

اين استاد حوزه علميه قم با اشاره به ايام فاطميه(س) بيان کرد: محور همه اين مباحث و دروس ولايت است، و اگر خداوند انسان را براي عبوديت آفريده، عبوديت بدون ولايت داشتن بي معناست، محوري ترين شخص در تاريخ اسلام در سنگر دفاع از ولايت حضرت زهرا(س) بوده است و کساني که براي دفاع از حريم ولايت تلاش مي کنند ادامه دهندگان راه آن حضرت هستند، از ولايت خدا گرفته تا ولايت امام و ولايت فقيه که ادامه همان صراط در عصر حاضر است.

وي افزود: تلاش حکومت اسلامي بايد جاري شدن احکام فقهي اسلام در سطح جامعه باشد که حضرت امام خميني و آيت الله هاشمي شاهرودي در اين راستا تلاش هاي بسياري کردند.

حجت الاسلام مهدوي تصريح کرد: در حوزه توليد علم آيت الله شاهرودي در فرصت درس و بحث که در عراق داشتند علاوه بر کتاب بحوث، مسائل جديد فلسفي را تقرير و باز بيني کرده بودند که متاسفانه بخش عمده اي از اين يادداشت ها در زمان حمله ماموران صدام به منزل ايشان در عراق از بين رفت، در حوزه اجرا نيز وي 10 سال قاضي القضات بود و تلاش کرد در عرصه هاي گوناگون اين مباحث فقهي را بکارگيري کند.

اين استاد حوزه علميه قم گفت: عالمي همچون آيت الله شاهرودي که همزمان در سه جبهه اصول و لايت، جبهه مصاديق و تطبيقات و جبهه اجراي احکام فعاليت داشته قطعا تاثيرگذار تر از عالم ديگري است که صرفا گوشه منزل نشسته و کار علمي کرده است و وضعيت اين دو قابل مقايسه نيست.

وي تصريح کرد: اگر آيت الله شاهرودي فقط دنبال فعاليت علمي رفته بود شايد از بزرگترين مراجع دوران حيات خويش مي شد، ولي مبارزه با نفس و درک مقتضيات زمان پس از تشکيل حکومت اسلامي سبب شد وارد جامعه شود.

مهدوي با اشاره به لزوم تسهيل دسترسي به منابع اصيل فقهي گفت: خبرنگاري در جلسه اي از چرايي مفهوم تورم در علم فقه و اصول از من مي پرسيد، يعني چنين مشکلاتي خبرشان تا رسانه ها نيز رفته است، عربي بودن منابع فقهي خود يکي از مشکلات جدي است که خوانش آنها را سخت تر مي کند.

اين استاد حوزه علميه قم يادآور شد: شهيد صدر يکي از نوابغ عصر ما بود و معتقد ام بدون مراجعه به آثار وي انجام کار عميق و جديد امکان پذير نيست، در مدت 13 سال گذشته همه هفت جلد کتاب بحوث را ترجمه کرده و شرح نوشته ام و براي اين هدف چند بار کل هفت جلد را خوانده ام، استاد بنده، ارزيابي که از طرف موسسه ائمه اطهار براي کار قرار گرفت و ويراستار نيز همگي از اهالي فضل بوده اند و آنها نيز مستقلا متن را خوانش کرده اند، لذا تلاش شده در حد وسع ما کمترين ايراد را داشته باشد.

وي خاطرنشان کرد: براي نگارش شرح کتاب بحوث از تقريرات ديگر همچون آيت الله حائري، عبدالساطر و درسنامه آيت الله شاهرودي استفاده شده و سعي شده نسخه شرح و ترجمه نيز همچون نسخه اصلي در هفت جلد باشد در صورتي که نسخه اصلي در مجلدات 400 صفحه اي و نسخه شرح ترجمه در جلدهاي 700 و گاهي 800 صفحه اي جمع بندي شده است.

اين پژوهشگر علوم ديني افزود: خصوصيت مهم ديگر اين ترجمه آدرس دهي صفحه به صفحه به کتاب بحوث مي باشد تا تطبيق با متن اصلي براي خواننده راحت تر شود، تهيه ارجاعات اين اثر کار بسيار سختي بود، زيرا 90 درصد مطالب بدون آدرس ذکر شده بودند چنانچه آنزمان آدرس دهي بصورت کنوني مرسوم نبود، گاهي 3-4 روز براي پيدا کردن آدرس يک صفحه در مثلا کتاب مقالات محقق عراقي وقت صرف مي شد.

مهدوي در ادامه گفت: خطاب به مسئولين يادآور مي شوم که گاهي نحوه برخورد شما با يک فرد مسير زندگي وي را تغيير مي دهد، سال ها قبل که اولين کتاب خويش را نوشتم با آنکه در جشنواره علوم انساني علامه حلي نيز ارائه شده بود کسي زير بار چاپ آن نمي رفت، تا حدي که سرخورده شده بودم، اما وقتي خيال شما راحت است مي دانيد که حتي اگر 13 سال هم نگارش کتابي به طول انجامد موسسه اي هست که آنرا چاپ کند و کار شما را به نتيجه برساند.

شهيد صدر بر قله دويست سال اخير فقه شيعه ايستاده است

در ادامه اين جلسه حجت الاسلام محمد حسين بياتي ديگر سخنران مراسم بيان کرد: شهيد صدر اجزاء اول و دوم کتاب بحوث که آيت الله شاهرودي از درس هاي وي تهيه کرده بود را خواند ولي شهادت فرصت مطالعه بقيه مطالب را به وي نداد.

وي تصريح کرد: شهيد صدر زماني که قصد نوشتن کتاب حلقات را داشتند از جزواتي که آيت الله شاهرودي تهيه کرده بود استفاده کردند، لذا فردي که اين سابقه را نداند تصور مي کند بحوث از حلقات استخراج شده که در اين معنا درست است، بجز آنکه بحوث به قلم آيت الله شاهرودي مي باشد و جاي تاسف دارد که اين مراسم تجليل از مترجم در فقدان ظاهري آن عالم بزرگوار برگزار مي شود.

رئيس دانشگاه عدالت گفت: شهيد صدر فعال، کنشگر و سوار بر زمان بود، يعني همراه با موضوعات زمان نبود بلکه بر آنها تسلط داشت، آيت الله شاهرودي نيز اينچنين بود، مثلا زماني که شاگردان از چرايي لزوم مطالعه در خصوص ثمن شناور از وي پرسيدند، پاسخ داد قراردادهاي نفتي ما بصورت بيع بين المللي و ثمن شناور نوشته مي شوند در صورتي که وجه فقهي اينها هنوز بررسي نشده است.

اين پژوهشگر علوم اسلامي تاکيد کرد: شهيد صدر در دو صده اخير ميان هم عصران بر قله فقه شيعه ايستاده است و آيت الله شاهرودي در حالي که ولايت را در مقام اجرا نيز دنبال مي کرد بر بحوث شهيد صدر سه مجلد نگاشته که حجم آنها بيش از اصل کتاب بحوث است، يعني به روايتي از شهيد صدر نيز جلو زده است.

بياتي افزود: آيت الله شاهرودي نسبت به بي نقص و روزآمد بودن مطالب چنان اصراري داشتند که کتاب آراء را بارها از چاپ برگرداندند تا در مباحث تجديد نظر يا اضافات صورت گيرد، به نحوي که روزي به فرزند خويش گفتند اينبار اگر اصرار هم کردم کتاب را از چاپخانه بر نگردانيد، همين اصرار البته سبب شد خيلي از آثار وي در زمان حيات اش نهايي نشوند.

آيت الله شاهرودي ميراث دار اصلي مکتب صدر بود

حجت السلام امير رضا دهقاني نيا سخران بعدي مراسم تاکيد کرد: خيلي از ابعاد علمي آيت الله هاشمي شاهرودي الان مشخص نخواهد شد، آنچه از وي بجا ماند اختصاص به فقه و اصول ندارد بلکه در فلسفه، تاريخ، قانون، سياست مالي و بسياري ديگر از ابعاد معرفت انساني توليد علم کرده است، شهيد صدر وي را به عنوان ميراث دار اين مکتب به بسياري از مراکز علمي دنيا اعزام مي کرد، لذاست که علماي کشورهاي ديگر تعابيري در باب وسعت علمي آيت الله شاهرودي به کار مي برند که در داخل ايران شايد رايج نباشد.

اين پژوهشگر علوم ديني گفت: الان اقتصاد اسلامي يعني مباحث عقود، در حاليکه مباحث بسيار گسترده تري وجود دارد و بانکداري و عقود اسلامي گوشه اي از آنچه است که اقتصاد اسلامي نام نهاده مي شود.

وي تصريح کرد: در حال حاضر توجه به اصول صدر بدون خواندن آنچه از استاد باقي مانده امکان پذير نيست، اصول صدر در جاي خود ولي اصول بعد از صدر از آن آيت الله شاهرودي است. جمعي از فضلاي قم آمدند کتاب بحوث وي را تحصيل کنند، مباحث اينقدر سنگين بود که فقط يکي از طلاب دوره را به اتمام رساند.

دهقاني نيا که سال ها تجربه شاگردي آيت الله شاهرودي را داشته يادآور شد: رهبر انقلاب تاکيد داشتند دوره مبحث خاصي به صورت کامل برگزار شود، لذا جمعي از طلاب شب ها خدمت آيت الله شاهرودي مي رفتيم و وي با يک کفه دست کاغذ يادداشت شده به کلاس درس مي آمد و دو ساعت درس کامل با پرسش و پاسخ ارائه مي کرد، سوال مي کرديم اين حجم از مطلب که در اين کاغذ جا نمي شود، وي پاسخ مي داد مطلب در سينه من است اين تکه کاغذ را فقط براي گرم کردن فضاي ابتداي جلسه با خود مي آورم.

وي با ذکر خاطره ديگري گفت: آقا مسعود فرزند رهبر انقلاب تعريف مي کردند که گاهي استاد را در محاکم مي ديديم و حين تردد در جلسات سوالي مي پرسيديم، وي همينطور که در حال قدم زدن بود جوابي مي داد که از آنچه در کتب آمده کامل تر بود، انگار که اصول در خون وي جاري است.

اين روحاني که قاضي دادگاه نيز مي باشد، بيان کرد: گاهي که مشکلات قضايي پيش مي آمد به صاحبان رسالات مراجعه مي کرديم، بعضا تا يک روز زمان مي خواستند که جواب ما را بدهند، شبيه همين سوالات را از مرحوم هاشمي شاهرودي که مي پرسيديم درجا پاسخ مي گفتند اگر اشکال مي کرديم اشکال را نيز پاسخ مي گفتند، گاهي تا دو اشکال بعدي که ممکن بود به ذهن ما برسد را نيز خود بيان مي کرد و قاعده حل آنها را توضيح مي داد.

حفظ انقلاب اسلامي به اجراي اصول صدر وابستگي دارد/ فقه اسلامي پيشرفت نکند شيعه درجا مي زند

احمد اسماعيل تبار سخنران بعدي يادآور شد: آيت الله شاهرودي از دهه 60 درس خارج فقه فارسي و عربي خود را در ايران شروع کرد، وسواس زياد استاد در خصوص محتوا و بروز رساني باعث شد برخي عناوين از جمله کتاب بيع وي تا دم فوت نامبرده نيز سامان داده نشوند، اين در حاليست که خيلي از درس هايي که الان داده مي شود اصول نيست بلکه تاريخ اصول است يعني گزارشي است از آنچه در گذشته رخ داده است.

اين استاد دانشگاه علوم قضايي افزود: در روزگار کنوني کسي که اصول آيت الله شاهرودي را نخوانده باشد اصلا مجتهد نيست، طبيعت اين علم بگونه اي است که اگر پيشرفت نکند شيعه در جا خواهد زد.

وي تصريح کرد: حفظ انقلاب اسلامي به اجرايي شدن اصول صدر بستگي دارد، زيرا ساختار قوانين کشور بايد عوض شود، وگرنه با قانوني که قبل از انقلاب تصويب شده و روح غربي دارد نمي توان جلوي ليبراليسم آمريکا ايستاد.

اين محقق علوم ديني با ذکر نمونه اي از مشکلات فقهي امروز کشور گفت: در شرايطي که تحريم هستيم ميليون ها يورو تخصيص مي دهند به فردي که نمي شناسند، جنبه فقهي شناخت اهليت چنين شخصي را چگونه بايد تبيين کرد.

اسماعيل تبار بيان کرد: در دانشگاه علوم قضايي دانشجويان نخبه اي داريم که رتبه هاي زير صد کنکور را دارند ولي با مباحث فقهي که روبرو مي شوند تازه مي فهمند فقه شيعه چه اقيانوسي است، دانشجويي مي گفت من رتبه 40 کنکور هستم ولي از ديشب تا الان بيش از سه صفحه از فلان کتاب فقه را نتوانستم بخوانم.

ترجمه سبب توسعه ديدگاه صاحب اثر مي شود/ با ديدگاه برخي آقايان قرآن ها را هم نبايد ترجمه مي کرديم

حجت الاسلام سيد بهاالدين ضيائي سخنران بعدي اين آيين تجليل بيان کرد: جايي که قرآن مهجور باشد آنچه منصوب به آن است نيز مهجور خواهد بود، بايد ديد عامل مهجور واقع شدن آثار شهيد صدر چيست.

وي تصريح کرد: اگر آيت الله صدر شهيد شد ولي بنابر سنت الهي، خداوند آيت الله شاهرودي را به دنياي اسلام داد که مي بينيم بعضي از آراء وي چقدر از شهيد صدر جلو تر است.

اين پژوهشگر علوم ديني افزود: برخي علما معتقد اند کتاب هاي سنگيني همچون بحوث اگر ترجمه شوند از اصل مي افتند، با اين فرضيه که قرآن کريم را هم نبايد ترجمه فارسي کنيم، ترجمه سبب توسعه يافتن ديدگاه هاي صاحب اثر مي شود و همانگونه که خود مرحوم آيت الله هاشمي شاهرودي در زمان حيات بيان فرموده بودند، از ترجمه شدن اثر گرانبهاي خويش خورسند بودند.

ضيائي در پايان تصريح کرد: همه اين درس و بحث ها و سال ها مجاهدت علمي علماي اسلام براي اينست که نتايج در کتاب ها نمانند بلکه در قوانين و محاکم اسلامي ظهور و بروز بيروني داشته باشند و بکارگيري شوند تا خير آن به جامعه اسلامي و مردم برسد.

تعداد بازديد:92 آخرين تغييرات:97/11/21
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر