پنج شنبه 30 خرداد 1398 - 16 شوال 1440 - 20 ژوئن 2019
صفحه اصلي/دين و انديشه

جامعه شناسی رسانه‌های جمعی و مسئله سوادرسانه‌ای در ایران منتشر شد

تأليف علي قجري؛

جامعه شناسي رسانه‌هاي جمعي و مسئله سوادرسانه‌اي در ايران منتشر شد

کتاب «جامعه‌شناسي رسانه‌هاي جمعي و مسئله سواد رسانه‌اي در ايران» به قلم علي قجري پژوهشگر حوزه جامعه شناسي و رسانه در آستانه سي‌ودومين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران منتشر مي‌شود.

به گزارش خبرگزاري مهر، کتاب «جامعه‌شناسي رسانه‌هاي جمعي و مسئله سواد رسانه‌اي در ايران» در زمره اولين آثاري است که طي سال‌هاي اخير با رويکردي پژوهش‌محور و با مطالعه موردي رسانه‌هاي ارتباط جمعي در ايران از منظر مسئله‌شناسي سواد رسانه‌اي، منتشر شده است.

در اين کتاب، نويسنده به سراغ محصولات و برنامه‌هاي پرمخاطب رسانه‌اي در جامعه امروز ايران در سه قالب تلويزيون، مطبوعات و شبکه‌هاي اجتماعي مجازي رفته و با تحليل محتواي توليدات اين گروه از رسانه‌ها و فرآيندهاي توليد پيام در آن، دغدغه افزايش آگاهي در مخاطب ايراني و شکل‌دهي به توانايي تجزيه و تحليل پيام توسط او را، دنبال مي‌کند. آنچه محوريت اصلي اين اثر را شامل مي‌شود، توجه جدّي به اهميت منظومه شناختي در مخاطب نسبت به پيام و محتواي توليدي در رسانه‌هاست؛ شناختي که حاصل و فرجام يک فرآيند معين از تجزيه و تحليل داده‌ها و اطلاعاتي است که از سوي رسانه‌ها ارائه مي‌شود و نياز به آموزش اين مسئله در ميان اقشار و گروه‌هاي سني مختلف جامعه امروز بيش از هر زماني ديگري احساس مي‌شود.

قجري در خصوص ايده نگارش اين اثر اظهار داشته، طرح تدوين و نگارش کتاب «جامعه‌شناسي رسانه‌هاي جمعي و مسئله سواد رسانه‌اي در ايران»، متکي بر تجربه و آموزه‌هاي بيش از پنج سال پژوهش و مطالعه مستمر اين پژوهشگر روي قالب‌هاي مختلف رسانه‌اي و مطبوعاتي و نيز نگارش ده‌ها جلد گزارش تحليلي، راهبردي و پژوهشي در حوزه رسانه‌هاي اجتماعي، فرهنگي و انديشه‌اي توسط اوست که به‌صورت فردي و گروهي طي ساليان اخير توليد و منتشر شده است. از جمله اين آثار تحليلي مي‌توان به کتاب «پايش مطبوعات استاني کشور» در ۴ جلد، ماهنامه «تحليل‌نامه» در ۳۶ شماره، هفته‌نامه «ذره‌بين» در ۴۱ شماره و … اشاره نمود. اين تجربه‌زيسته رسانه‌اي در کنار نگاه پژوهشي و جامعه‌شناختي به حوزه ارتباطات و رسانه، زمينه‌ساز شکل‌گيري و تأليف اين اثر مستقل با هدف ارائه الگويي کاربردي براي اقشار مختلف جامعه، بر مبناي دغدغه و مسئله سواد رسانه‌اي و ضرورت کسب توانمندي مخاطب جهت شناخت و تحليل درست از محتوا و ماهيت رسانه‌هاي جمعي بوده است.

از ميان سه سطح مطالعاتي مدنظر جامعه شناسان و پژوهشگران علوم اجتماعي در حوزه جامعه‌شناسي رسانه که شامل تحقيق در «پيام» رسانه‌ها، درک چگونگي «توليد پيام» و نيز مطالعات درباره «مخاطبان» رسانه‌ها و اثرات رسانه‌هاست، اين کتاب با تمرکز بر سطح دوم يعني نحوه، فرآيند و بسترهاي توليد پيام رسانه‌اي، بر آنست تا به تحليل راهبردي از وضعيت رسانه‌هاي فعّال ديداري، شنيداري، مکتوب و مجازي با هدف‌گيري جامعه امروز ايران، دست يابد. اين رويکرد، بر نگاهي آگاهي‌بخش و هوشمند به رسانه و پيام‌هاي رسانه‌اي يعني مسئله سواد رسانه‌اي متکي است.

قجري در مقدمه اين کتاب آورده است: سواد رسانه‌اي که در عمده‌ترين تعريف از آن شامل توانايي دسترسي، تجزيه و تحليل، ارزيابي و ايجاد پيام‌ها در زمينه‌هاي مختلف مي‌شود (ليوينگستون، ۲۰۰۴: ۱۸)، امروز به عنوان نيازي راهبردي براي کليه جوامع و مخاطبان رسانه‌اي در اقصاء نقاط جهان به شمار مي‌آيد. اين مهم تا حدي است که جديدترين منابع پژوهش‌هاي جامعه‌شناختي، سواد رسانه‌اي را به عنوان راهبرد اصلي مقابله با اخبار جعلي يا فيک‌نيوز در رسانه‌ها مي‌دانند. (بلگر و ديويسون، ۲۰۱۸: ۳) به عبارتي، امروزه شيوع اخبار و مطالب نادرست و کذب در رسانه‌ها گريزناپذير است و طي ساليان اخير به سبب توسعه کمي رسانه‌ها در ابعاد و قالب‌هاي متنوع، حتي قوانين رسمي کشورها نيز توانايي رويارويي اساسي با حجم وسيع داده‌ها و اطلاعات منتشر شده در فضاي رسانه‌اي رسمي و غيررسمي را ندارد. لذا اين برعهده مخاطبان رسانه‌هاست که با تجهيز خود به مهارت‌ها و توانايي‌هاي تجزيه و تحليل اطلاعات و پيام‌هاي رسانه‌اي، از گرفتاري در دام اشتباهات، انحرافات، دروغ‌پراکني و در بسياري موارد اغواگري‌هاي ذهني و روحي رسانه‌ها بگريزند. جامعه‌شناسان و پژوهشگران حوزه ارتباطات و رسانه معتقدند همانطور که سوادآموزي توانايي خواندن و نوشتن است، سواد رسانه‌اي به توانايي دسترسي، تحليل، ارزيابي و ايجاد انواع پيام‌هاي رسانه‌اي اشاره دارد که براي همگان ضرورت دارد. (جونو، ۲۰۰۹)

کتاب «جامعه‌شناسي رسانه‌هاي جمعي و مسئله سواد رسانه‌اي در ايران» در ۹ بخش مجزا و با روش تحليل محتواي کيفي، نگاه و روشي جديد را در مطالعات اجتماعي رسانه دنبال مي‌کند؛ به‌نحوي‌که در هر بخش به بررسي گزاره‌هاي تحليلي و ايده‌هاي مرکزي استخراج‌شده از متن رسانه‌هاي مختلف پرداخته و کوشيده شده با نگاهي پژوهش‌محور و مبتني بر چارچوب‌ها و مفاهيم نظري جامعه‌شناختي، چارچوبي مستند و قابل اتکا را پيش روي مخاطب ايراني اين قسم از رسانه‌ها قرار دهد؛ تا هم مخاطب عمومي از محتواي آن به‌صورت کاربردي استفاده نموده و هم امکان بهره‌برداري براي پژوهشگران و دست‌اندرکاران حوزه سياست‌گذاري اجتماعي و رسانه‌اي در کشور مهيّا باشد.

اين کتاب در ۲۷۰ صفحه و با قيمت ۳۰ هزار تومان توسط انتشارات سخنوران منتشر شده است و در سي‌دومين نمايشگاه بين‌المللي کتاب تهران در اختيار علاقه‌مندان و پژوهشگران اين حوزه قرار خواهد گرفت.

تعداد بازديد:60 آخرين تغييرات:98/01/25
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر