سه شنبه 23 مهر 1398 - 16 صفر 1441 - 15 اكتبر 2019
صفحه اصلي/ايران و جهان


 
 


 










 


 












خروجي RSS

سودان عرصه رقابت قدرتهای منطقه ای؛ کشمکش دو محور

گزارش تحليلي؛

سودان عرصه رقابت قدرتهاي منطقه اي؛ کشمکش دو محور

روند تحولات شمال آفريقا به ويژه ليبي و سودان و نقش عربستان و امارات در آن و کشمکش اين دو با متحدانشان عليه دوحه و آنکارا موضوعي است که به شدت توجه ناظران امور را به خود مشغول کرده است.

خبرگزاري مهر، گروه بين الملل -فرزاد فرهادي: شمال آفريقا اين روزها کانون تحولات است. پس از اينکه الجزايري‌ها با اعتراضات خود مانع از اين شدند که عبدالعزيز بوتفليقه بيمار بتواند براي پنجمين بار بر کرسي رياست جمهوري اين کشور تکيه بزند، اوضاع در ليبي هم با حمله موسوم به طوفان کرامت خليفه حفتر ژنرال مورد حمايت مصر، امارات و عربستان به طرابلس بحراني‌تر از قبل شد. در مجاورت آن تونس گرچه از حيث امنيتي با مشکلات چنداني دست و پنجه نرم نمي‌کند اما حالت فوق العاده در آن باز هم تمديد شد.

تحولات الجزاير هنوز تمام نشده است و اعتراضات ادامه دارد، درگيري‌ها در ليبي همچنان به قوت خود باقي است و نيروهاي حفتر هنوز نتوانسته‌اند به اهداف خود يعني تسلط بر غرب و تمام ليبي برسند.‌

اما آنچه در اينجا ما به دنبال بررسي تحولات آن هستيم، سودان است. تحولات سودان از دسامبر ۲۰۱۸ يعني آذرماه ۹۷ با انقلاب نان شروع شد. گرچه در ابتدا روند تحولات براي به دست آوردن لقمه ناني بود اما به مرور اوضاع به گونه‌اي پيش رفت که رأس قدرت يعني عمر البشير را نشانه گرفت.

پنجمين مُهره هم برافتاد

اقدامات عمر البشير از جمله انحلال دولت و اعلام وضعيت فوق العاده نتوانست دچار شدن ژنرالي که دادگاه بين المللي به دنبال آن است را به سرنوشت قذافي، مبارک، عبدالله صالح، بن علي و بوتفليقه به تعويق بيندازد تا به دنبال تشديد اعتراض‌هاي مردمي در اين کشور، ارتش اين کشور پنجشنبه گذشته يعني ۲۲ فروردين ماه ۹۸ با صدور بيانيه‌اي برکناري «عمر البشير» را پس از ۳۰ سال حکومت، تأييد و سه ماه حالت فوق العاده و يک ماه محدوديت رفت و آمد در اين کشور شمال آفريقا اعلام کرد. همچنين مقرر شد که شوراي نظامي انتقالي زمام امور را در دست گيرد.

پس از برکناري البشير «عوض بن عوف» به عنوان رئيس شوراي نظامي انتقالي سودان انتخاب شد ولي وي در بيانيه‌اي جمعه شب از رياست اين شورا کناره گيري کرد و عبدالفتاح البرهان بازرس کل ارتش اين کشور به رياست اين شورا منصوب شد.

نکته قابل توجهي که در تحولات برخي کشورهاي شمال آفريقا قابل توجه است حکومت نظاميان است از مصر گرفته که ژنرال عبدالفتاح السيسي حکم مي‌راند تا سودان که ارتشبد عبدالفتاح البرهان قدرت را در دست گرفته و وعده دولت مدني را داده است و ليبي هم که ژنرال حفتر در حال تلاش براي به دست گرفتن قدرت است که البته تحولات ليبي با پيچيدگي‌هاي بيشتري روبرو است.

تداوم حضور مزدوران سوداني در جنگ يمن و سرمستي رياض از روي کارآمدن شوراي نظامي در سودان

اما آنچه درباره تحولات سودان به خوبي خود را آشکار کرده است روي کارآمدن نظامياني است که کاملاً همسو با عربستان و امارات يعني دو کشور اصلي ائتلاف ضد يمن، حرکت مي‌کنند به طوري که «محمد حمدان» معاون رئيس شوراي نظامي انتقالي سودان تاکيد کرد: نظاميان سوداني که در ائتلاف سعودي در يمن حضور دارند هم چنان به مأموريت خود ادامه مي‌دهند.

وي ادامه افزود: ما به تعهدات خود در قبال ائتلاف عربي پايبند هستيم و نظاميان ما در يمن تا تحقق اهداف اين ائتلاف باقي خواهند ماند. اين سخنان معاون رئيس شوراي نظامي انتقالي ليبي پرده از ماهيت اين شورا که بعد از عمر البشير رئيس جمهور سابق سودان زمام امور کشور را به دست دارد برداشت.

متعاقب آن ملک سلمان بن عبدالعزيز پادشاه عربستان و خليفه بن زائد رئيس امارات با «عبدالفتاح البرهان» رئيس شوراي نظامي انتقالي سودان تماس تلفني برقرار کردند. اين مقامات عرب در جريان رايزني‌هاي تلفني خود بر حمايت از شوراي نظامي انتقالي سودان براي عبور از اين مرحله تاريخي در کشور تاکيد کردند.

عربستان و امارات روابط گرمي با شوراي نظامي دارند و البرهان عمليات هماهنگي اعزام نظاميان سوداني به يمن را برعهده دارد و بيشتر نيروهاي سوداني در جنگ يمن زير نظر محمد حميدتي معاون وي هستند.

جداي از عربستان و امارات، قاهره هم از حکومت نظاميان در سودان بدش نمي‌آيد زيرا هرگز دوست ندارد که اخوان المسلمين که دشمن السيسي هستند در مجاورت مصر روي کار بيايد و مهم برايش اين است که خارطوم از اخوان المسلمين حمايت نکند.

سکوت اروپا و چراغ سبز واشنگتن و نگراني عميق ترکيه

در اين ميان اروپا فعلاً سکوت اختيار کرده است و آمريکا هم به نوعي به نظاميان در سودان چراغ سبز حمايت نشان داده است. در اين ميان شايد نگران‌ترين کشور ترکيه باشد که در دوره عمر البشير سرمايه گذاري به ويژه در بندر سواکن سودان کرده است و حالا با روي کار آمدن نظامياني که به ائتلاف سعودي و امارات نزديک ترند به نوعي دچار سردرگمي و نگراني شده است و همه چيز را از دست رفته مي بيند.

به نظر مي‌رسد که سودان به عرصه تسويه حساب‌ها ميان محورهاي منطقه‌اي درگير تبديل شده است‌ سودان به عرصه تسويه حساب‌ها ميان محورهاي منطقه‌اي درگير تبديل شده است. عمر البشير تا روز آخري که در قدرت بود به دنبال حفظ روابط با همه طرف‌هاي منطقه‌اي از قاهره گرفته تا رياض و دوحه و دمشق و آنکارا بود. از سويي با درخواست رياض و ابوظبي در جنگ يمن و اعزام نيروهاي سوداني موافقت کرد و از سوي ديگر روابط خود را با دوحه و آنکارا حفظ کرده بود. اما کنار رفتن عمر البشير و به دنبال آن روي کار آمدن نظاميان در سودان اين معادله را برعکس کرد و محور رياض وزنه‌اش بر محور قطر و ترکيه سنگيني مي‌کند.

پس از روي کار آمدن شوراي نظامي در سودان، رسانه‌هاي سعودي جنجالي به پا کردند که شکست ديگري براي اخوان المسلمين در منطقه رقم زده شده است و طرح‌هاي دوحه و آنکارا در منطقه ضربه مهلکي خورده است. رسانه‌هاي سعودي حوادث سودان را به ليبي که در آن خليفه حفتر به دنبال نابودي دولت وفاق ملي و به زعم رسانه‌هاي سعودي ريشه کني طرح اخواني در ليبي است، مرتبط کردند.

گرچه هنوز زود است که درباره تأثير کودتاي سودان بر توازن و کشمکش‌هاي منطقه‌اي سخن بگوييم اما سرمستي امارات، بحرين و عربستان از روي کار آمدن شوراي نظامي سودان و اعلام کمک‌هاي رياض به خارطوم در سايه سکوت ترکيه و قطر درباره تحولات جديد سودان گواه اين است که محور ضد قطر تاکنون کفه ترازو را به سود خود سنگين کرده‌اند. بايد منتظر ماند و ديد که آيا جنگ دو محور تا چه اندازه بر اوضاع سودان تأثيرگذار است.

تعداد بازديد:124 آخرين تغييرات:98/01/28
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر