دوشنبه 1 مهر 1398 - 23 محرم 1441 - 23 سپتامبر 2019
صفحه اصلي/مقالات

مناجات شعبانیه؛ مشتمل بر فرازهای ناب عرفانی و عمیق توحیدی است

يک پژوهشگر ديني در گفتگو با مهر:

مناجات شعبانيه؛ مشتمل بر فرازهاي ناب عرفاني و عميق توحيدي است

يک پژوهشگر علوم قرآن و حديث گفت: مناجات بسيار زيباي شعبانيه مشتمل بر فرازهاي ناب عرفاني و عميق توحيدي است و مکمل بسيار مناسبي براي صلوات شعبانيه است که آموزه‌هاي بلند ولايي را دربردارد.

خبرگزاري مهر، گروه دين و انديشه: براي رسيدن به فرد و جامعه متمدن و متعالي و تهذيب آنها، راهي به جز شکل گرفتن شئون فرد و جامعه حول محور ولي الله وجود ندارد. از اين رو، اگر کساني هستند که تصور مي‌کنند عبادت فردي و عمل به تکاليف الهي مسؤليت دنيوي و اخروي را از دوش آنان برمي‌دارد و آنان را به قرب الي الله نائل مي‌سازد، سخت در اشتباهند و بايد پاسخگوي بي توجهي خود به امر ولايت باشند. در خصوص اهميت مناجات و به ويژه مناجات شعبانيه با زهرا عماري، دکتراي علوم قرآن و حديث، پژوهشگر و مدرس دانشگاه گفتگويي داشتيم؛

عماري با بيان اينکه ادعيه و مناجات‌هاي ائمه (ع)، در تحول انسان و رساندن او به مقام توبه از جايگاه ويژه‌اي برخوردارند، زيرا بدون آنکه انسان را دچار غرور و يأس کند، در اوج لذت معنوي راه را به او نشان داده و موانع راه را نيز بيان مي‌کنند، اظهار داشت: مناجات حرف زدن با خداوند را به انسان طي کلماتي بي نظير آموزش مي‌دهد و گويي انساني آلوده در آبي پاک و روان شستشو داده مي‌شود. هرچند قرائت روزانه اين مناجات در ماه شعبان و بلکه در ماههاي ديگر سال سفارش شده است، اما بنا به توصيه بزرگان، خواندن با توجه آن ولو به دفعات کمتر بسيار ارزشمندتر است؛ زيرا در بسيار خواندني که روح و توجه وجود نداشته باشد، خطر عادت شدن و تکرار بي‌توجه وجود دارد که به نوبه خود سبب قساوت قلب خواهد شد. بهتر است هر روز فرازي از اين زمزمه عاشقانه خوانده شود و نکات ظريف و دقيق آن در قلب و جان رسوخ پيدا کند.

وي افزود: نکته مهم ديگر در خواندن زيارات و مناجات‌هاي ائمه (ع)، حفظ نورانيت و رسوخ آنها در قلب است تا زيارت و مناجات بعدي به وسيله خلق نيکو و رعايت آداب زندگي اسلامي باشد. کج‌خلقي‌ها و بداخلاقي‌ها، زودرنجي‌ها و کينه‌ها، جدل و پر حرفي‌ها انسان را از حالت دائم‌الذکر بودن خارج مي‌کند و اگر انسان قدرت بر حفظ آثار ادعيه و زيارات پيدا کند، هميشه در حالت ذکر و عبادت خواهد بود.

اين پژوهشگر خاطرنشان کرد: مناجات شعبانيه، مناجاتي است که بر اساس نقل روايات، مورد توجه همه ائمه (ع) قرار داشته و در جوامع روايي و کتب ادعيه به امام علي (ع) نسبت داده شده است. اين مناجات در اوج دادن انسان مؤمن بسيار قدرتمند است و اگر با حضور قلب و توجه خوانده شود، تداعي فقر مطلق در برابر غناي مطلق و آموزش عشق و محبت بين خداوند و بنده است.

عماري با بيان اينکه مناجات بسيار زيباي شعبانيه، مشتمل بر فرازهاي ناب عرفاني و عميق توحيدي است و به عبارتي مکمل بسيار مناسبي براي صلوات شعبانيه است که آموزه‌هاي بلند ولايي را دربردارد، خاطرنشان کرد: مناجات با جمله والا و دعاي مستجاب صلوات بر محمد و آل محمد (ص) آغاز مي‌شود و اين امر خود نشانه آن است که کليد ورود به معارف والاي الهي پيامبر و اهل بيت (ع) "صلوات" است و اين صلوات وصل شدن به آن مخزن معارف است. صلوات عنصر ارتباطي ميان «عبد» و «مولا» و رمز ورود به وادي قرب الهي است. وادي ولايت پل عبور سالک به توحيد و قرب الي الله است؛ قرب الي الله نيز چيزي جز ايجاد مشابهت با آن ذات پاک نيست که از مسير شبيه‌ساختن خود با ذوات مطهر ائمه (ع) حاصل خواهد شد.

وي افزود: از اين رو، افتتاح مناجات شعبانيه با «ذکر عظيم صلوات» نشان از جايگاه بلند پيامبر اکرم (ص) و اهل بيت عصمت و طهارت در هستي دارد. اهل بيت (ع) واسطه خلقت عالم وجود و واسطه ميان خالق و مخلوقند. بدون اين واسطه برقراري ارتباط با خداوند محال است. بنابراين کسي که قصد ورود به وادي قرب الهي دارد بايد از وادي قرب به پيامبر اکرم (ص) و اهلبيت (ع) عبور کند؛ مقام قرب به اين انوار پاک الهي است که انسان را مقرب درگاه الهي مي‌کند.

عماري همچنين گفت: در يک نگاه کلان، غرض از خلقت انسان و بعثت انبيا اين است که انسان به مقام توحيد و عبوديت رسيده و صفات الهي را در خود متجلي ساخته و به جايگاه والاي خلافت اللهي دست يابد. راه رسيدن به اين مقام، تولي تام نسبت به ولايت الهي و تبري تام نسبت به ولايت اولياي طاغوت است که در اصل، حقيقت دينداري نيز چيزي جز اين نيست. نتيجه اين تولي و تبري تام نيز آن است که انسان تحت ولايت خداوند متعال قرار مي‌گيرد که محور مناجات شعبانيه است.

اين محقق در توضيح مطلب اظهار داشت: در اصل، سلوک انسان با خداي متعال است؛ ولي اين مسير فقط يک جاده دارد و آن هم تولي به ولايت اولياي الهي است که همان ولايت پيامبر اکرم (ص) و اهل بيت (ع) هستند. رياضتها و تحمل سختي‌ها نيز براي کسي که در مسير اطاعت بي چون و چرا از اهل بيت (ع) نيست ميسر نمي‌شود.

اگر سختي‌هاي راه را هم تحمل کند ولي در دل خود ذره‌اي محبت اولياي طاغوت را داشته باشد، همين ذره حب و دوستي به منزله مشارکت در توسعه جريان باطل است و چه خسارت و معصيتي از اين بالاتر؟

وي اظهار داشت: براي رسيدن به فرد و جامعه متمدن و متعالي و تهذيب آنها، راهي به جز شکل گرفتن شئون فرد و جامعه حول محور ولي الله وجود ندارد. از اين رو، اگر کساني هستند که تصور مي‌کنند عبادت فردي و عمل به تکاليف الهي مسؤليت دنيوي و اخروي را از دوش آنان برمي‌دارد و آنان را به قرب الي الله نائل مي‌سازد، سخت در اشتباهند و بايد پاسخگوي بي توجهي خود به امر ولايت باشند. تمامي اعمال عبادي انسان با روح ولايت جان گرفته و جانبخش و نجات‌بخش انسان مي‌شوند.

عماري ادامه داد: پس از ورود به متن مناجات با گذر از درود بر محمد و آل محمد (ص)، مي‌فرمايد: خدايا هنگامي که تو را مي‌خوانم به خواندن من گوش بسپار و وقتي از دور تو را با همه آلودگي ندا مي‌دهم گوش بسپار و آنگاه که از نزديک با تو نجوا مي‌کنم و راز دل مي گويم … به من اقبال کن. شروع اين راز و نياز عاشقانه روي آوردن به خود خداست نه درخواست حاجت و مانند اينها. بلکه انسان مؤمن از خداوند خود او را طلب مي‌کند و اين اوج تعالي ايماني است. استعمال لفظ "نداء" نيز نشان از بلندي جايگاه و عظمت خداوند و جايگاه ضعيف انسان در برابر معبود دارد.

تعداد بازديد:152 آخرين تغييرات:98/02/03
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر