دوشنبه 27 آبان 1398 - 20 ربيع الاول 1441 - 18 نوامبر 2019
صفحه اصلي/خانواده

دیوارهای اقتصادی و فرهنگی سد راه ازدواج

گزارش مهر به مناسبت «روز ازدواج»؛

ديوارهاي اقتصادي و فرهنگي سد راه ازدواج

موانع اقتصادي و فرهنگي دوشادوش هم رقابت مي‌کنند تا شوق جوانان براي ازدواج را کم کنند، تورم وبيکاري يار اولي هستند و چشم و هم چشمي‌هاي خانواده‌ها، ياردومي اما همه يک مقصود دارند؛ افزايش تجرد!

خبرگزاري مهر؛ گروه جامعه_ ساناز باقري‌راد: «زمان ما که اينطور نبود، دختر و پسر از ته کوچه هم ديگه رو مي ديدند و تا مدت ها از روي هم خجالت مي کشيدند تا مادر پسر بره خواستگاري دختر همسايه، نهايت عشق و عاشقي دوران ما تو بردن کاسه نذري واسه همسايه هاي محل و سرخ و سفيد شدن دختر پسر خلاصه مي‌شد تا اينکه با هم ازدواج کنيم.» اين جملات خاطراتي است که اغلب مان از زبان مادرها و مادربزرگ هايمان شنيده ايم.

خاطراتي از ازدواج هاي چندين دهه قبل در کشور که بي آلايش تر و آسان تر از اين روزها بود اما حال شايد تصورش هم براي جوانان نسل امروز ممکن نباشد. داستان ازدواج اکثر مادر و پدرهايمان که به دهه ۶۰ يا قبل تر باز مي گردد هم تقريبا شبيه به هم است.

از زندگي در يکي از اتاق هاي خانه پدر داماد گرفته تا مراسم هاي ساده و مهريه هاي کم و دختر و پسرهايي که به اعتماد حمايت خانواده ها و تکيه به باورهاي اعتقادي وارد زندگي مي شدند، همگي خلاصه اي از مسير نه چندان پيچيده ازدواج هاي دهه هاي پيشين بود. ازدواج هايي که ساده شروع مي شد اما ريشه هاي آن محکم بود و  با تمام بالا و پايين ها باز هم پا برجا بود.  

اين روزها اما آن سنت هاي دهه هاي گذشته فرق کرده و از عروسي هاي ساده در حياط خانه ها يا ازدواج هاي آسان، کم تر خبري به گوش مي رسد. همان سنت هايي که به تبع مدرنيته کم رنگ تر از قبل شده و جاي خود را به تشريفات هاي لوکس داده است.

تشريفاتي که دست و بال جوانان را بسته و مانند افعي ازدواج آسان را تهديد مي کند. اما ظهور تجملات و رسم و رسوم هاي امروزي ازدواج را مي توان به دلايل و سر منشاهاي مختلفي نسبت داد.

دلايلي که برخي از بطن خانواده سر بر آورده و برخي ديگر در سطح اجتماعي جوانان را تحت تاثير قرار داده و به مانعي براي ازدواج نسل جوان کشور تبديل شده است. 

هرچند که اين کاهش ها در سطح آماري نگران کننده است اما دلايل و منشاهاي مختلفي دارد. از مشکلات اقتصادي گرفته تا تغيير نگرش دخترها و پسرها همگي در کاهش آمارهاي ازدواج البته با شيب اندک و رشد ميزان تجرد کشور نقش دارد.

حال همزمان با «روز ملي ازدواج» و مصادف با سالروز پيوند آسماني حضرت فاطمه (س) و امام علي (ع)، به بررسي چالش هاي تشکيل خانواده در عصر امروز پرداخته ايم. 

با نگاهي سطحي به جامعه مي توان يکي از دلايل عقب کشيدن جوانان از ازدواج را افزايش ناگهاني قيمت کالا و خدمات و نابساماني اقتصادي کشور دانست.

موضوعي که شرايط اشتغال و کسب و کار بسياري از جوانان را دچار بحران کرد و غلط يا درست، شرايط اقتصادي را تبديل به اولين دستاويز پسرها براي پا پيش نگذاشتن در ازدواج کرده است. 

دولت طرحهاي کاهش دهنده قيمت مسکن را اجرا کند

در همين خصوص محمد مهدي تندگويان معاون امور جوانان وزارت ورزش در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره مهم ترين چالش هاي اجتماعي ازدواج جوانان و کاهش آمار ازدواج گفت: امروزه همه از شرايط اقتصادي جامعه آگاه هستيم و همين عامل يکي از مهم ترين موانع ازدواج محسوب مي شود. در اين بين نيز مسئله مسکن و اشتغال يکي از اصلي ترين دغدغه هاي جوانان براي اقدام به ازدواج است.

وي افزود: در حال حاضر يک جوان شايد ديگر امکان اجازه يک واحد مسکوني را هم نداشته باشد و از سوي ديگر بيکاري جوانان تحصيل کرده نيز موضوعي است که آمار ازدواج کشور را به شدت تحت تاثير قرار داده و لازم است تا تمامي دستگاه هاي مسئول در کشور براي حل اين دو مؤلفه اقدام کنند.

تندگويان در پاسخ به اين سوال که دولت يا دستگاه هاي مسئول در خصوص حل مشکل مسکن چه برنامه اي دارند، تصريح کرد: طرح جديد وزارت راه و شهرسازي مبني بر اعطاي زمين رايگان به سازندگان و ساخت ۴۰۰ هزار واحد مسکوني مي تواند در کاهش قيمت مسکن و حل مشکل جوانان بسيار موثر باشد.

وي افزود: در حال حاضر ستاد اجراي اين طرح در وزارت راه تشکيل شده و اقدامات استاني آن نيز شکل گرفته که در صورت اجرايي شدن کمک زيادي به جوانان خواهد کرد. چرا که حدود ۶۰ درصد قيمت مسکن مربوط به قيمت زمين است که در صورت اعطا زمين رايگان به سازندگان، قيمت هاي نجومي فعلي افت مي کند.

تندگويان عنوان کرد: البته اين طرح ها نيز در صورت اجرايي شدن حداقل ۲ الي ۳ سال طول خواهد کشيد و اين در حالي است که اجاره بهاي خانه ها به صورت نجومي افزايش يافته است.

مسکن را دريابيد 

وي با بيان اينکه دولت بايد براي پيشگيري از آسيب هايي ازجمله کاهش نرخ ازدواج، افزايش ميانگين سن ازدواج، پيشگيري از کاهش جمعيت و در نهايت جلوگيري از بروز آسيب هاي اجتماعي به فکر راه حلي براي تسهيل ازدواج جوانان باشد، اظهار داشت: حال يا بايد طرح وزارت راه در عمل اجرايي شود تا قيمت مسکن کاهش يابد يا وضعيت مسکن مهر مشخص شود.

بر اساس طرح هاي پيشين، قرار بود مسکن مهر به عنوان مسکن ارزان قيمت به مردم اعطا شود اما متاسفانه در برخي مناطق علي رغم دريافت مبالغ زيادي از مردم، سازه ها به صورت نيمه کاره رها شده و خروجي مناسبي نيز نداشته استمعاون امور جوانان با انتقاد از معلق ماندن پروژه هاي مسکن مهر، تصريح کرد: بر اساس طرح هاي پيشين، قرار بود مسکن مهر به عنوان مسکن ارزان قيمت به مردم اعطا شود اما متاسفانه در برخي مناطق علي رغم دريافت مبالغ زيادي از مردم، سازه ها به صورت نيمه کاره رها شده و خروجي مناسبي نيز نداشته است.

وي با بيان اينکه درخواست ما از دولت اين است که حداقل پروژه‌هاي مسکن مهر تکميل شود، تاکيد کرد: در صورت تکميل شدن اين پروژه در سطح کشور واحدهاي زيادي به چرخه مسکن وارد خواهد شد و با کاهش قيمت خانه، بخشي از مشکل مسکن جوانان حل مي شود.

تندگويان با بيان اينکه براي حل مشکل مسکن بايد بحث ماليات گذاري بر مسکن هاي خالي اجرا شود، تاکيد کرد: بخشي از مسکن ها به صورت سرمايه در اختيار برخي افراد قرار دارد اما اينکه مسکن به عنوان يک کالا سرمايه اي وضعيت کشور را تحت تاثير قرار دهد بي معني است.

وي تاکيد کرد: به عنوان مثال ۵ هزار واحد مسکوني متعلق به افرادي خاص خالي است و تا زماني که تعيين تکليف نشود وضعيت بازار مسکن به همين شکل باقي خواهد ماند. مجلس و دولت نيز اگر به دنبال حل مشکل مسکن جوانان و تمام اقشار هستند، بايد اين طرح را هر چه سريع تر به نتيجه برسانند.

چالش هاي فرهنگي؛ دومين عامل کاهش ازدواج

اما فارغ از مشکلات اقتصادي و موضوع اشتغال، تغيير نگرش ها و باورهاي نسل جوان نيز از علل کاهش نرخ ازدواج کشور محسوب مي شود. موضوعي که ريشه در خلا هاي فرهنگي کشور دارد و اهميت آن به حدي است که نمي توان تقصير کاهش تمايل به ازدواج را تنها به گردن مسائل اقتصادي انداخت.

برخي از جوانان علي رغم برخورداري از شرايط شغلي و مالي مناسب همچنان تن به ازدواج نمي دهند و آن را به عنوان يک اولويت در زندگي نمي دانند. شايد بتوان اين موضوع را نتيجه نبود آموزش هاي مناسب از سوي خانواده، جامعه و سيستم آموزشي و حتي ضعف دستگاه ها در تقويت اعتقادات جوانان براي ترغيب به ازدواج دانست.

 زهره الهيان فعال حوزه زنان و نماينده ادوار مجلس شوراي اسلامي در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره چالش هاي فرهنگي منجر به کاهش ازدواج گفت: مقوله ازدواج از مسائل مهم کشور است که بايد محور توجه مسئولين قرار گيرد. به علاوه در شرايط فعلي جامعه، موضوع تسهيل ازدواج و برنامه ريزي براي آن از وظايف جدي دولت و مجلس است. در حال حاضر حدود ۱۳ ميليون جوان مجرد و در سن ازدواج داريم که به دلايل مختلف ازجمله مسائل اقتصادي، شغل و مسائل فرهنگي قادر به ازدواج نيستند.

وي يکي از موانع فرهنگي در ازدواج را تغيير فرهنگ خانواده ها و تجمل گرايي خواند و اظهار داشت: متاسفانه تغيير فرهنگ و بينش خانواده موجب شده تا ازدواج آسان شکل نگيرد و به سمت ازدواج هاي تشريفاتي يا تجملاتي رفته ايم. متاسفانه در عصر حاضر خانواده و جوانان به دنبال شرايط کاملا ايده آل در ازدواج هستند و همين موضوع موجب نزول آمارهاي ازدواج شده است.

وي با بيان اينکه برخي سنت هاي مثبت در امر ازدواج فراموش شده است، ادامه داد: در گذشته زوج ها به يک باره مستقل نمي شدند و تا مدت ها با حمايت هاي مالي و رواني خانواده ها زندگي و از تجربيات آن ها استفاده مي کردند اما امروزه اين فرهنگ از بين رفته و جوانان به محض ازدواج استقلال کامل پيدا مي کنند و ديگر فرصت استفاده از تجربيات خانواده ها در مشکلات و شرايط مختلف را پيدا نمي کنند.

بر روي باورهاي جوانان کار کنيم

الهيان افزود: از سوي ديگر در گذشته زوج ها اغلب تا مدتي در کنار خانواده زندگي مي کردند و بعد از توانمند شدن منزل مستقل مي گرفتند. همين عامل موجب دلگرمي آن ها براي ازدواج مي شد اما در حال حاضر اين شرايط وجود ندارد و با توجه به شرايط اقتصادي نيز ازدواج مشکل شده است.

اين فعال حوزه زنان با بيان اينکه ضعف هاي آموزشي و فرهنگي موجب تغيير نگاه جوانان به ازدواج شده است، تصريح کرد: در دهه هاي گذشته باورها متفاوت بود و جوانان با سرمايه اندک شروع به زندگي مي کردند اما امروز آن باورها کمي تغيير کرده و جوانان به ويژه پسرها، نمي خواهند زير بار پذيرش مسئوليت زندگي روند.

الهيان تصريح کرد: از سوي ديگر دختر خانم ها نيز به دليل واهمه از پذيرش مسئولين زندگي به سختي شرايط مطلوب خانه پدري را رها مي کنند. برخي از جوانان کشور عليرغم شرايط مالي مناسب به دليل همين موضوعات که ريشه در تفکرات آن ها دارد، از ازدواج سر باز مي زنند. 

وي با اشاره بر اينکه کاهش باورهاي جوانان به مزاياي تشکيل خانواده و عدم پذيرش مسئوليت از سوي آنان، ريشه در آموزه هاي فرهنگي و اجتماعي کشور دارد، تاکيد کرد: به نحوي که نياز است تا در سيستم آموزشي و آموزش عالي آموزه هاي مرتبط با خانواده و ازدواج با نگاه کارشناسي گنجانده شود. به علاوه در گذشته اعتقادات عرفي و مذهبي به عنوان يکي از علل اصلي ترغيب جوانان به ازدواج محسوب مي شد. متاسفانه در جامعه کنوني کم تر بر روي تقويت اين اعتقادات کار شده و اگر با کار فرهنگي اين باورها تقويت شود، مي تواند تاثير مثبتي بر روي رشد نرخ ازدواج داشته باشد.  

اگر دولت به دنبال رشد آمار ازدواج است، بايد علاوه بر حل معضلات اقتصادي، بر ترميم زير ساخت هاي فرهنگي و اعتقادي برنامه ريزي کنداين نماينده ادوار مجلس اظهار داشت: تقويت باورها بدين معني است که به عنوان مثال جوانان وعده خداوند مبني بر حمايت از جوانان در راه ازدواج، باور بيشتري پيدا کنند و با توکل و دلگرمي به حمايت خانواده ها، اقدام به ازدواج کنند. تبيين موضوعاتي اين چنيني نيز بر عهده سيستم آموزشي و رسانه هاي جمعي است.  

الهيان به نقش رسانه در فرهنگ سازي اشاره و عنوان کرد: رسانه ها و به ويژه رسانه ملي در اين فرهنگ سازي، متعهد کردن جوانان به زندگي و ترويج ازدواج آسان بسيار موثر هستند. متاسفانه رسانه ملي در ترويج اين فرهنگ کوتاهي کرده و هيچ اقدام موثري در اين زمينه نمي بينيم.

وي در پايان تاکيد کرد: اگر دولت به دنبال رشد آمار ازدواج است، بايد علاوه بر حل معضلات اقتصادي، بر ترميم زير ساخت هاي فرهنگي و اعتقادي برنامه ريزي کند.

اعداد و آمار ازدواج در دو سال اخير

بر اساس آخرين آمارها سال ۹۷،  ۵۵۰ هزار و ۵۶۵ مورد ازدواج در کشور ثبت شده اين در حالي است که ميزان ازدواج هاي سال ۹۶ برابر با ۶۰۵ هزار و ۴۰۴ مورد بوده است. با نگاهي سطحي به اين اعداد و ارقام، شاهد کاهش حدودا ۵۰ هزار ازدواج به فاصله يک سال در کشور هستيم.

به گفته مسئولين و کارشناسان نيز مشکلات اقتصادي و در کنار آن خلا هاي فرهنگي از جمله مهم ترين عوامل کاهش تمايل جوانان به تشکيل خانواده و در نتيجه نزول ميزان ازدواج هاي ثبت شده در کشور است.

اين روند کاهشي نيز در کنار ايجاد آسيب هاي اجتماعي و اخلاقي، به بحران کاهش جمعيت نيز قوت مي بخشد.  

با وجود حائز اهميت بودن اين موارد، لازم است تا مسئولين و دستگاه هاي متولي براي رفع موانع ازدواج جوانان و کمک به ترويج ازدواج آسان، طرح هاي نيمه کاره و خاک خورده همچون طرح «تسهيل ازدواج» را اجرا کنند تا در سال هاي آينده مجبور به رويارويي با بحران هاي اجتماعي عميق تر نباشيم.  

تعداد بازديد:88 آخرين تغييرات:98/05/13
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر