دوشنبه 18 آذر 1398 - 12 ربيع الثاني 1441 - 9 دسامبر 2019
صفحه اصلي/سياسي و اقتصادي


 
 


 










 


 












خروجي RSS

رقم واقعی فرار مالیاتی در اقتصاد ایران چقدر است؟

رقم واقعي فرار مالياتي در اقتصاد ايران چقدر است؟

تاکنون ارقام مختلفي براي فرار مالياتي از ۲۵ تا ۱۰۰ هزار ميليارد تومان عنوان شده است و عليرغم همه اظهارنظرها، اقدامات براي سد کردن راه فراريان مالياتي بطئي و کُند است.
فرار مالياتي يکي از چالش‌هاي بسيار مهم به ويژه در کشورهاي در حال توسعه است. در واقع اين اقدام، به عنوان جزئي از فعاليت‌هاي زيرزميني يا بخش نامنظم اقتصاد شناخته شده و فعاليت‌هايي را شامل مي‌شود که ماليات حقه آن‌ها پرداخت نشده است.

در اين بين همواره در دولت ها و مجلس هاي مختلف و برنامه هاي توسعه اي کشور بر ضرورت جلوگيري و مقابله با فرار مالياتي تاکيد شده است و در هر دوره متوليان با انتقاد از بودجه وابسته به نفت اعلام کرده اند که بايد با به حداقل رساندن فرارهاي مالياتي، بخش اعظم درآمدهاي بودجه را همچون ساير کشورها از طريق ماليات تامين کرد؛ حتي در سال ۹۴ نيز قانون ماليات‌هاي مستقيم با اهداف بلند مدت به منظور ارتقاء درآمدهاي مالياتي و جدا شدن بودجه از نفت مبتني بر نرم افزارهاي هوشمند و الکترونيکي پايه ريزي شد و اصلاح اين قانون نيز در آينده اي نزديک به مجلس ارسال خواهد شد.
با اين حال آنچه که تاکنون در اقتصاد ايران رخ داده، اعلام ارقام نجومي براي فرار مالياتي بوده است. بازخواني سخنان مسئولان از رقم هايي بين ۲۵ تا ۶۰ هزار ميليارد تومان براي فرار مالياتي حکايت دارد.
وزير اقتصاد : ۲۵ تا ۴۰ هزار ميليارد تومان
فرهاد دژپسند، وزير امور اقتصادي و دارايي در آخرين اظهارنظر خود در تاريخ ۱۵ مهر ماه در خصوص برآورد اين وزارتخانه در حوزه فرارهاي مالياتي، گفته بود: اغلب فعالان اقتصادي شناسنامه دار، ماليات هاي خود را به موقع پرداخت مي کنند؛ در حوزه مودياني که فرار مالياتي دارند برآوردها حاکي از آن است که بدون احتساب جرايم مالياتي ميزان فرار مالياتي ۳۰ تا ۴۰ هزار ميليارد تومان باشد.
البته دژپسند در اظهارنظر ديگري در تاريخ ۱۷ تير ماه از عدد ۲۵ هزار ميليارد تومان نيز براي فرارهاي مالياتي سخن گفته بود.
مسئول سابق مالياتي: ۵۰ هزار ميليارد تومان
هادي خاني، مديرکل سابق بازرسي مبارزه با پولشويي سازمان امور مالياتي که اخيرا به سمت معاون فناوري هاي مالياتي ارتقا يافت، ۱۵ مهر ماه گفته بود: حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار ميليارد تومان فرار مالياتي برآورد مي‌شود البته نمي‌توانيم به عدد دقيق فرار مالياتي برسيم چون اشراف اطلاعاتي و ريزداده‌هاي لازم را نداريم و از نظر ما هر جا که ابهام اطلاعاتي در خصوص درآمدها داريم استعداد فرار مالياتي وجود دارد.
معاون سازمان مالياتي: ۳۵ هزار ميليارد تومان
محمد مسيحي، معاون درآمدهاي مالياتي سازمان امور مالياتي در آخرين اظهار نظر خود گفته بود: اجتناب از پرداخت ماليات در کنار فرار مالياتي در تمامي کشورها نظام هاي مالياتي را تهديد مي کنند. اقتصاد نفتي از يک طرف و سطح معافيت هاي مالياتي در کشور از طرف ديگر بخش هاي نظام مالياتي را از تيررس ماليات خارج کرده است. همه اين ها باعث شده در کشور ما فرار مالياتي نسبت به کشورهاي ديگر بالاتر باشد. 
وي تاکيد کرده بود: براساس برآوردها ۳۵ هزار تا ۴۰ هزار ميليارد تومان به طور متوسط فرار مالياتي داريم. 
رئيس سازمان مالياتي : ۴۰ هزار ميليارد تومان
اميدعلي پارسا، رئيس سازمان امور مالياتي هم چندي پيش گفته بود: متأسفانه در کشور فرار مالياتي زياد است و جامعه بايد به اين فرهنگ و باور برسد که پرداخت ماليات در واقع کمک به عمران و توسعه کشور است و فرار مالياتي در واقع غارت بيت المال و دزدي از حق ديگر مردم است.
به گفته پارسا، در حال حاضر ۴۰ هزار ميليارد تومان در کشور فرار مالياتي داريم.
رئيس قوه قضائيه : تصور مي کردم فرار مالياتي ۱۰۰ هزار ميليارد تومان باشد
ابراهيم رئيسي، رئيس قوه قضاييه ۲۵ تير ماه در ديدار با وزير اقتصاد و رئيس سازمان امور مالياتي گفته بود: تصور من اين بود که فرار مالياتي در کشور ما حدود ۱۰۰ هزار ميليارد تومان است؛ اما در جلسه امروز اعلام شد که اين ميزان ۲۸ هزار ميليارد تومان است. البته از آنجايي که ارقام مختلفي پيرامون فرار مالياتي در کشور مطرح مي‌شود، بنابراين، اين نتيجه حاصل مي‌شود که رقم قابل توجهي فرار مالياتي در کشور وجود دارد.
عضو کميسيون اقتصادي مجلس : ۶۰ هزار ميليارد تومان
محمدرضا پورابراهيمي، عضو کميسيون اقتصادي مجلس دوم تيرماه در گفت وگويي با صدا و سيما با تاکيد بر اينکه بايد درآمدهاي کشور را به سمت ماليات سوق دهيم و اين امر ضروري است، گفته بود: رويکرد درآمدهاي نفتي بايد به رويکرد درآمدهاي پايدار غير نفتي تبديل شود. در حال حاضر بيش از ۵۰ تا ۶۰ هزار ميليارد تومان فرار مالياتي وجود دارد که بايد اين ميزان را به شدت بکاهيم.
چرا آمار فرار مالياتي متفاوت است؟
وحيد عزيزي، کارشناس اقتصادي در گفت و گو با خبرنگار مهر در مورد دلايل اختلاف ارقام فرار مالياتي، گفت: يکي از مشکلات اصلي در حوزه ماليات، فقدان  اطلاعات کامل است از اين رو نمي توان عدد دقيقي براي فرار مالياتي اعلام کرد.
وي افزود: همچنين تفاوت در نوع محاسبات نيز منجر به اعلام ارقام مختلف براي فرار مالياتي مي شود. به عنوان مثال برخي ظرفيت مالياتي کشور را محاسبه مي کنند و هر چقدر با اين ظرفيت و ميانگين دنيا فاصله داشته باشيم را به عنوان فرار مالياتي در نظر مي گيرند.
عزيزي ادامه داد: در حالي که همه اين «فاصله»، فرار مالياتي محسوب نمي شود چراکه از برخي از اين بخش ها خودمان نخواسته ايم ماليات بگيريم، مثلا بخش مربوط به سپرده هاي بانکي.
اين کارشناس اقتصادي افزود: از سويي ديگر در مورد فرار مالياتي اصناف سخن گفته مي شود در حالي که مشکل اصلي اصناف تفاهم هاي مالياتي است؛ شايد ماليات حقه يک عدد بالاتري باشد اما سازمان امور مالياتي با برقراري تفاهم، ماليات حقه را از اصناف دريافت نمي کند؛ اين مساله فرار مالياتي محسوب نمي شود.
علت حجم بالاي فرار مالياتي در کشور چيست؟
در اين ميان اگر چه ارقام مختلفي براي فرار مالياتي اعلام مي شود و بعضي از کارشناسان معتقدند که ميزان فرار مالياتي بيشتر از آن چيزي است که از سوي مسئولان اعلام مي شود و برخي نهادهاي نظارتي از فرار ۲۰۰ هزار ميليارد توماني خبر مي دهند، اما آنچه که مسلم است، بالا بودن حجم آن است.
اميد علي پارسا، رئيس سازمان امور مالياتي کشور در گفت و گو با خبرنگار مهر در مورد علل بالا بودن ميزان فرار مالياتي در کشور، اظهار داشت: خوشبختانه در بين قواي مختلف در جهت مبارزه با مفاسد اقتصادي و فرار مالياتي عزم خوبي وجود دارد.
وي افزود: از جمله راه هاي فرار مالياتي در کشور مي توان به صدور فاکتورهاي صوري، تشکيل شرکت هاي صوري، انجام فعاليت هاي غيرمعاف در قالب فعاليت ها و مناطق معاف و تنظيم صورت حساب ها و اسناد و مدارک به صورت جعلي اشاره کرد. اين اقدامات مجموع شکل هاي مختلفي است که در بخش هاي مختلف کشور صورت مي گيرد.
همچنين بر اساس گزارشي که معاونت اقتصادي وزارت امور اقتصادي و دارايي تهيه کرده بود، از عمده دلايل ايجاد فرار مالياتي بايد به نرخ ماليات، همکاري ضعيف نهادها و مؤسسات وابسته، پيچيدگي قوانين و مقررات، فقدان سيستم اطلاعاتي کارآمد، گستردگي معافيت‌هاي مالياتي، تورم بالا، اخلاق مالياتي، سطح درآمد افراد، بيکاري و تعرفه کالا و خدمات اشاره کرد.
از سويي ديگر نيز عدم تمکين اقشاري همچون پزشکان و وکلا از قانون و فرار از پرداخت ماليات نشان مي دهد که هنوز فرهنگ مالياتي در کشور جا نيفتاده است. ثبت نام تنها ۴۰ درصد از پزشکان در سامانه مالياتي براي نصب کارتخوان پس از سه بار تمديد مهلت و گذشت ۲ ماه از آخرين مهلت ثبت نام و اين موضوع که ۳ هزار وکيل پرونده مالياتي ندارند، مبين همين موضوع است.
همچنين با توجه به اينکه بررسي تراکنش هاي بانکي مي تواند گام مهمي در جلوگيري از فرار مالياتي باشد سازمان امور مالياتي از سال ۹۵، اطلاعات گردش مالي افرادي که بالاي ۵ ميليارد تومان بوده را از بانک مرکزي گرفته است که در اين راستا در سال ۹۷ مجموعا رقم ۱۴۷۰۰ ميليارد تومان فرار مالياتي از بررسي تراکنش‎هاي سنگين و مشکوک بانکي تشخيص و مطالبه شده است.
اين موضوع نشان مي دهد که دسترسي داشتن سازمان امور مالياتي به اطلاعات تراکنش هاي بانکي و بررسي مناسب و مستمر اين اطلاعات مي تواند در کاهش فرار مالياتي موثر باشد.
از سويي ديگر حسين تاجمير رياحي، مديرکل حقوقي سازمان امور مالياتي مواردي همچون صدور کد اقتصادي، کارت‌هاي بازرگاني، اعلام صوري ورشکستگي شرکت‌ها، حساب‌هاي بانکي اجاره‌اي و به‌ تازگي کد ملي اجاره‌اي تشکيل شرکت‌هاي صوري و صدور فاکتورهاي صوري و جعلي را از جمله آسيب‌هايي عنوان مي کند که در نظام اقتصادي کشور وارد شده و به فرارهاي مالياتي بزرگ انجاميده است.
اخيرا حسين ميرزايي سخنگوي ستاد تبصره ۱۴ در گفت و گويي که با مهر داشت از شناسايي ۳۰۰ هزار خانوار ثروتمندي که فرار مالياتي داشته اند، خبر داده و گفته بود با راه اندازي سامانه رفاه ايرانيان و ثبت بخشي از اطلاعات خانوارها روي اين سامانه، مشخص شد ۳۰۰ هزار خانوار ثروتمند فاقد کد مالياتي هستند و فرار مالياتي دارند. 
پس از اين اظهارنظر نيز، رئيس سازمان امور مالياتي با تاييد اين عدد، گفته بود: بررسي ليست بانکي تراکنش‌هاي مالي حدود ۳۰۰ هزار نفر که درآمدهاي ميلياردي دارند نشان داد نيمي از آنان مودي مالياتي نبودند و نيم ديگر هم کمتر از آنچه لازم است ماليات مي‌پردازند.



 
تعداد بازديد:55 آخرين تغييرات:98/08/22
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر