یکشنبه 29 دي 1398 - 23 جمادي الاول 1441 - 19 ژانويه 2020
صفحه اصلي/دين و انديشه

حضرت معصومه(س) برای ایجاد پایگاه تشیع به قم آمدند

حضرت معصومه(س) براي ايجاد پايگاه تشيع به قم آمدند

حجت الاسلام سيد هادي عظيمي با بيان اينکه از زمان امام باقر(ع)، ائمه اطهار نسبت به ايجاد پايگاه تشيع در ايران اهتمام داشتند، گفت: حضرت معصومه(س) براي تکميل کردن اين رسالت به قم آمدند.
حجت الاسلام سيد هادي عظيمي، به مناسبت سالروز وفات حضرت معصومه(س) در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: ايشان فرزند امام موسي کاظم(ع) و خواهر امام رضا(ع) هستند، يعني هر دو از يک مادر هستند. علاقه بسيار زيادي ميان امام رضا(ع) و ايشان وجود داشت. امام رضا(ع) ۲۵ سال بزرگتر از حضرت معصومه(س) هستند.

شأن و جلالت حضرت معصومه(س)
وي گفت: اگر بخواهم مقداري از موقعيت معنوي حضرت معصومه (س) عرض کنم بايد بگويم در فضيلت ايشان همين بس که ايشان عالمه بلا معلمه بودند؛ همانند حضرت زينب(س). نسبت به مسايل فقهي نيز بسيار آگاه بودند. در ميان همه فرزندان امام موسي کاظم(ع) ايشان بعد از امام رضا(ع) فضيلت و شأن شان از همه بيشتر بود. شيخ محمد تستري در قاموس الرجال مي گويد بعد از امام رضا(ع) در ميان فرزندان امام موسي کاظم(ع) کسي به جلالت و شأن ايشان نمي رسد.
دومين بانوي داراي زيارت مأثور
مدير موسسه به سوي بي نهايت افزود: حضرت معصومه(س) بعد از حضرت زهرا(س)  تنها بانويي هستند که زيارت مأثور دارند. زيارت مأثور يعني زيارتي که امام معصوم نقل کرده است. زيارت نامه باقي امام زادگان توسط علما انشا شده است، اما زيارت حضرت معصومه(س) توسط امام رضا(ع) ارائه شده است. دو زيارت نامه از ايشان نقل شده است و ويژگي زيارت نامه ايشان اين است که در آن ۱۲ امام مخاطب سلام قرار مي گيرند. اين مسأله بزرگي شأن ايشان را مي رساند.
حضرت معصومه(س) داراي مقام شفاعت است
وي سپس گفت: در يکي ديگر از اين زيارت نامه ها امام رضا(ع) خطاب به ايشان مي فرمايند: «السلام عليک ايتها الطّاهرة الحميدة الکبّرة الرّشيدة التّقيّة النّقيّة المرضيّة». هشت لقب بسيار زيبا را به ايشان نسبت مي دهند. اين ها همه بر جلالت شأن حضرت معصومه(س) دلالت مي کند. نکته ديگر درباره فضيلت ايشان اين است که شفاعت ايشان مانند حضرت فاطمه زهرا(س) جهان شمول است. غير از معصومين کسي را نداريم که شفاعت شان جهان شمول باشد، ولي حضرت امام صادق (ع) درباره ايشان مي فرمايند که شفاعت ايشان همه شيعيان را شامل مي شود.
لقب معصومه را امام رضا(ع) به ايشان دادند
هادي عظيمي ادامه داد: ۴ امام درباره شأن حضرت معصومه(س) سخن گفته اند؛ امام باقر(ع)، امام صادق(ع)، امام کاظم(ع) و امام رضا(ع). لقب معصومه را حضرت امام رضا(ع) به ايشان دادند. مي فرمايند: «مَنْ زَارَ الْمَعصُومَةَ بِقُمْ کَمَنْ زَارَني».
ماجراي روياي آيت الله مرعشي
وي در ادامه گفت: به ايشان حضرت کريمه اهل بيت نيز گفته مي شود که اين لقب را حضرت آيت الله مرعشي به ايشان نسبت داده اند. ايشان مي گويند اين را در يک روياي صادقه از امام صادق(ع) شنيدم. بعد از اين که ايشان يک مدتي کارهايي انجام دادند و توسل هاي زيادي کردند تا بتوانند قبر حضرت زهرا(س) را زيارت کنند، امام صادق(ع) در خواب به ايشان مي فرمايند: «عَلَيْکَ بِکَرِيمَةِ اَهْل ِالْبَْيت». بر تو باد زيارت قبر کريمه اهل بيت و به قبر حضرت معصومه(س) اشاره مي کنند.
حضرت معصومه(س) در دامان امام رضا(ع) پرورش يافت
وي همچنين عنوان کرد: شدت علاقه ميان حضرت معصومه(س) و امام رضا(ع) نکته ديگر است. اين مسأله به اين دليل بود که امام رضا(ع) ايشان را پرورش دادند. حضرت معصومه(س) تقريباً ۱۰ سال شان بوده که امام موسي کاظم(ع) شهيد مي شوند و باقي عمرشان را در دامان امام رضا(ع) بزرگ شده اند. از اين جهت شدت علاقه ايشان به امام رضا(ع) بسيار زياد است.
حجت الاسلام هادي عظيمي اضافه کرد: بر طبق آن چه که مشهور است در سال ۲۰۱ مأمون حضرت امام رضا(ع) را به خراسان دعوت کرد. با دسيسه اي که مأمون داشت مي خواست امام را زير نظر بگيرد و اهداف ديگري نيز در کنار اين هدف دنبال مي کرد. مثلاً مي خواست خودش را در ميان علويون محبوب کند و امام را کنترل کند و جلوي فعاليت هاي ايشان را بگيرد. با اين دعوت اجباري در واقع امام را تبعيد کرد. يک سال گذشت و حضرت فاطمه معصومه(س) همراه با کارواني که از اصحاب امام موسي کاظم(ع) بودند، از جمله يکي ديگر از برادران شان به نام هارون بن موسي.
مأموريت حضرت معصومه(س) 
وي افزود: ظاهر اين ماجرا ديدار امام رضا(ع) بود، ولي در واقع آن چه که مشخص است اين است که اگر ما آن مقام علمي و بصيرت حضرت معصومه(س) را ملاحظه کنيم و ملهم به غيب بودن ايشان را در نظر بگيريم، بايد بگوييم که يک مأموريتي بوده که حضرت داشته اند براي اين که بيايند و ۲ رسالت را انجام دهند. رسالت اول اين که در بين راه مردم را آگاه کنند و دسيسه هاي مأمون عليه امام رضا(ع) را به مردم بگويند. در حقيقت غربت امام را به گوش مردم برسانند. چون مأمون با اين پوشش امام رضا(ع) را آورده بود که مي خواهم ولايت عهدي را به ايشان عرضه کنم. در واقع تظاهر به خيرخواهي کرده بود.
پيام آور غربت امام رضا(ع)
هادي عظيمي تصريح کرد: مردم از اين دسيسه مأمون خبر نداشتند، لذا حضرت معصومه(س) مانند حضرت زينب(س) که پيام امام حسين(ع) را به گوش همه رساندند، بايد براي امام رضا(ع) کار زينبي کنند و پيام غربت و مظلوميت امام رضا(ع) را به گوش همه شيعيان برسانند. حضرت معصومه(س) به راه افتادند و در مسير اين کار را انجام دادند. اين رسالت اول ايشان بود. از آن جايي که دشمن هم اين خاندان را زير نظر دارد و متوجه اين رسالت حضرت مي شود، خبرها به گوش مأمون و اعوان و انصارش مي رسد و عده اي را تجهيز مي کنند براي اين که جلوي اين کاروان را بگيرند.
وفات يا شهادت؟
وي در ادامه گفت: در نزديکي ساوه به کاروان حضرت مي رسند و درگيري شديدي در مي گيرد. اطرافيان حضرت معصومه(س) در حال غذا خوردن بودند و قصد جنگ هم نداشتند و اصلاً سلاح جنگي آن چناني هم همراه خود نداشتند. مأموران مأمون حمله مي کنند و حدود ۲۴ نفر از نزديکان و بستگان حضرت معصومه(س) را مي کشند و شهيد مي کنند و بدن ها را به همان صورتي که در کربلا جنازه ها را تکه تکه کردند و روي زمين رها کردند، همين طور رها مي کنند. قصد شهادت حضرت معصومه(س) را هم داشتند که بنا بر شواهد تاريخي يا در همان روز و يا در روزهاي بعد ايشان را مسموم مي کنند.
هادي عظيمي سپس اظهار داشت: نقل ديگري هم از اين ماجرا وجود دارد که مقداري خوشبينانه به مأمون و يارانش نگاه کرده که مي گويد غصه و غمي که ناشي از دست دادن اطرافيان و بستگانش بوده و همچنين غم دوري از امام رضا(ع) باعث شد که حضرت معصومه(س) بيمار شوند و در ساوه زمين گير شوند، اما اگر بخواهيم نگاه تيزبينانه داشته باشيم، قطعاً دستگاه خلافت مأمون وقتي ببيند اين کاروان دارد روشنگري مي کند و به مردم بصيرت مي دهد و پيام غربت امام رضا(ع) را به مردم مي رساند، يقيناً ميفهمند که محور اصلي اين کاروان حضرت معصومه(س) است و بنابراين به اين سادگي اجازه نخواهند داد که ايشان زنده بمانند.
وي خاطرنشان کرد: در روايت داريم که مي فرمايد: «مَا مِنَّا إِلَّا مَقْتُولٌ أَوْ مَسْمُوم». از ما اهل بيت همه مان يا به قتل مي رسيم و يا مسموم مي شويم. مخصوصاً اگر کسي يک حرکت سياسي انجام دهد طبيعي است که بايد به دست دشمنان اهل بيت کشته شود. البته آن ها بنا ندارند که زني را با شمشير بکشند، چون لکه ننگي را بر دامان آن ها ايجاد مي کند. طبيعي است که وقتي آبروي شان در خطر باشد براي از بين بردن محور اصلي آن رسالت که حضرت معصومه(س) باشد بايد اقدام به مسموم کردن حضرت بکنند که اين کار را کردند.
ايجاد پايگاه تشيع در ايران 
هادي عظيمي افزود: وقتي حضرت معصومه(س) در ساوه احساس کردند که مسموم شده اند و شهادت شان نزديک است، از آن جايي که شهر قم نزديک ساوه بود دستور دادند که مرا به شهر قم ببريد. اين رسالت دوم حضرت بود. از زمان امام باقر(ع) ائمه اطهار نسبت به ايجاد پايگاه تشيع در ايران اهتمام داشتند. به عنوان مثال امام باقر(ع) فرزندشان علي را در کاشان و در اردهال فرستادند که دشمنان ايشان را شهيد کردند و قبر ايشان هم در مشهد است. قرار بود او سنگ بناي تشيع را در قم قرار دهد، اما دشمن او را شهيد کرد. از آن زمان اهتمام نسبت به شهر قم وجود داشته و لذا حضرت معصومه(س) براي تکميل کردن اين رسالت از ساوه به سمت قم مي آيند تا اگر قرار باشد که از دنيا بروند مدفن ايشان در قم باشد تا پايگاه تشيع شکل بگيرد و تقويت شود و جهاني شود.
وي ادامه داد: امام صادق(ع) درباره قم وعده داده است و قطعاً حضرت معصومه(س) اين سخنان را مي دانستند. بر مبناي اين شنيده ها و آينده نگري ها و رسالت هايي که ائمه داشته اند که حاکميت تشيع را جهاني کنند، حضرت معصومه(س) امر مي کنند که ايشان را به قم ببرند. وقتي در بين راه خبر آمدن ايشان به قم مي رسد، موسي بن خزرج قمي که يکي از بزرگان آل سعد بوده به استقبال حضرت مي رود. در بين راه به حضرت مي رسد و بنا بر آن چه نقل شده شتر حضرت را مي گيرند و در خانه خود مي آورند و از ايشان پذيرايي مي کنند. حضرت معصومه(س) ۱۷ روز در قم مي مانند و در اين مدت در جايي که امروز به بيت النور مشهور است به دعا و عبادت مشغول بوده اند. بعد از ۱۷ روز ايشان رحلت مي کنند يا به تعبير صحيح تر شهيد مي شوند.
چه کساني در جوار حضرت معصومه(س) مدفون اند؟
هادي عظيمي همچنين گفت: مکاني که امروز حرم حضرت معصومه(س) در آن جا قرار دارد در آن روز به باغ بابلان مشهور بوده که يکي از باغ هاي موسي بن خزرج بوده است و در بيرون از شهر قم آن زمان بوده است. سال ها بعد توسط زينب، دختر امام جواد(ع) گنبد و بارگاهي براي حرم حضرت معصومه(س) ساخته مي شود و بعد در عصر صفويه اين گنبد و بارگاه فعلي به صورت کامل براي آن ايجاد مي شود. در همان مکاني که حضرت معصومه(س) دفن شدند، افراد ديگري از خاندان اهل بيت مانند زينب، دختر امام جواد(ع) و دو تن از نوه هاي امام جواد(ع) و برخي از امام زادگان ديگر که از نسل معصومين هستند در اين بقعه دفن مي شوند.
وي سپس گفت: اين هم رسالت دوم ايشان بود؛ يعني همان ايجاد پايگاه جهاني تشيع با محوريت قم. آن چه که بر اساس شواهد تاريخي به نظر مي رسد اين است که حضرت اين دو رسالت را آگاهانه انجام داده اند و هيچ کدام از اين ها اتفاقي و يا صرفاً از روي يک احساس عاطفي براي برادرشان نبوده است. گرچه تبليغات دشمنان اين گونه بوده که به اين ماجرا به اين شکل نگاه شود، اما با توجه به بصيرتي که ايشان داشتند، چيزي جز اين دو رسالت تاريخي در حرکت ايشان نمي توانيم ببينيم. کاملاً مشهود است که حضرت براي انجام اين دو رسالت آمدند و با قصد حرکت کردند. هم به قصد اين که پيام غربت امام رضا(ع) را برسانند و هم اين که پايگاه جهاني تشيع را در قم ايجاد کنند. اگر اين اقدام حضرت انجام نمي شد و مقبره ايشان در قم نبود، محوريتي که امروز قم دارد شکل نمي گرفت، هر چند قم پايگاه تشيع بوده، اما محوريتي که امروز دارد را شاهد نمي بوديم.
منابعي درباره زندگي حضرت معصومه(س)
هادي عظيمي در پايان گفت: متأسفانه کمتر به زندگي حضرت معصومه(س) پرداخته شده است، اما منابعي مانند کتاب «تاريخ قديم قم» که مرحوم شيخ عباس قمي در «سفينه البحار» از آن نام مي برد و توسط شخصي به نام حسن بن محمد نوشته شده است، يکي از کارهاست. بخشي از اين مطالب در اين کتاب نقل شده است. از کتاب هاي ديگري که به زندگينامه حضرت معصومه(س) در حد اختصار پرداخته اند مي توان به «نزهة الابرار في نسب أولاد الأئمة الاطهار» اشاره کرد که البته تحليلي ندارد و صرفاً نقل تاريخي است. يا در کتاب «بلواقح الانوار في طبقات الاخيار» عبدالوهاب شعراني شافعي زندگينامه مختصر و بدون تحليل از حضرت معصومه (س) وجود دارد. تاريخ زندگي ايشان را مانند تمامي ائمه ديگر بايد تحليل کرد نه اين که صرفاً نقل کرد. حتي تاريخ زندگي پيامبر اکرم (ص) را اگر بخواهيم نقلي بيان کنيم چيزي دستگيرمان نمي شود.



 
تعداد بازديد:120 آخرين تغييرات:98/09/17
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر