سه شنبه 21 مرداد 1399 - 21 ذي الحجه 1441 - 11 آگوست 2020
صفحه اصلي/اخبار فناوري

ضعف زیرساخت‌های بومی در رزمایش اجباری شبکه ملی اطلاعات

ضعف زيرساخت‌هاي بومي در رزمايش اجباري شبکه ملي اطلاعات

عضو شوراي‌عالي فضاي مجازي قطع اينترنت را رزمايشي اجباري براي ارزيابي شبکه ملي اطلاعات دانست و گفت: در اين رزمايش معلوم شد که توپولوژي ميان کسب و کارها و نقاط مخابراتي توزيع شده، تنظيم نيست.
رسول جليلي در گفتگو با خبرنگار مهر، در خصوص تست پايداري شبکه ملي اطلاعات در زمان قطع اينترنت و نقاط قوت و ضعف اين شبکه توضيح داد و گفت: از ابتدا که بحث شبکه ملي اطلاعات مطرح شد عده اي به درستي براين باور بودند که ما در طول و امتداد اينترنت جهاني، يک شبکه داخل کشوري داشته باشيم که از نظر دستگاهها، تجهيزات و پروتکل ها همان دستگاهها و تجهيزاتي باشد که در توسعه اينترنت در همه جاي دنيا و ايران استفاده شده است اما يک کارکرد درون سرزميني نيز داشته باشد.

وي گفت: اما عده اي هم نگاه منفي به اين موضوع داشتند و فکر مي کردند شبکه ملي اطلاعات مي خواهد يک شبکه کاملا جدا از اينترنت باشد و بودن در شبکه ملي اطلاعات يعني همان نبودن در اينترنت؛ در صورتي که نگاه دوم به هيچ وجه توسط کارشناسان، سياستگذاران، شوراي عالي و مرکز ملي فضاي مجازي و وزارت ارتباطات در دولتهاي ۹ تا ۱۲ که از آن زمان اين موضوع مطرح شده، مدنظر قرار نگرفته است.
عضو شوراي عالي فضاي مجازي با اشاره به اينکه در برنامه هاي ۵ ساله پنجم و ششم توسعه، تعريف شبکه ملي اطلاعات به صورت فني، درست و منطبق با همان تعبير اوليه آمده است، گفت: در همين حال بودجه هاي ساليانه مبتني بر اين تعريف از شبکه ملي اطلاعات، شکل گرفته است. در همين حال در چند سال اخير (حدود ۴ سال اخير) که موضوع جدي تر مطرح شده و مرکز ملي فضاي مجازي و برخي مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي نيز مطرح بوده، اين موضوع مورد تاکيد قرار گرفت که اين توصيف از شبکه ملي اطلاعات بايد محقق شود.
جاي خالي رزمايش قطع اينترنت براي ارزيابي شبکه ملي اطلاعات
جليلي اضافه کرد: در تحقق شبکه ملي اطلاعات، وزارت ارتباطات به عنوان مجري اعلام کرد که درصدي از اين پروژه را آماده و در دفعات بعدي نيز گزارش هاي بيشتري را اعلام کرده است. حتي اوايل امسال نيز يک درصد بالايي از اين تحقق را مطرح کرده است. اما هيچ وقت اين شبکه آزموده نشد و اگر آزمونهايي انجام شد خيلي محدود در برخي سازمانها و بانک ها و منطقه محدود جغرافيايي بوده است.
عضو شوراي عالي فضاي مجازي گفت: چندين بار اين موضوع در کميسيون هاي مرکز ملي فضاي مجازي مطرح شد که بايد براي شبکه ملي اطلاعات رزمايش مطرح شود. به اين معني که با اطلاع قبلي و توجيه کاربران يک سازمان بزرگ و يا يک منطقه جغرافيايي در يک ساعتي که پيک استفاده مردم نباشد، ارتباطات شبکه اينترنت و شبکه ملي اطلاعات را قطع مي کرديم و عده اي هم مامور مي شدند که وضعيت را تست کنند. براي مثال مشخص مي شد که ارتباطات شبکه بانکي و يا ارتباطات بين دانشگاههاي داخل کشور برقرار است يا خير.
وي افزود: اين رزمايش متاسفانه اجرا نشد و برخي ها در عدم اجراي آن مقصر هستند. چرا که ما معتقديم که اگر رزمايش اجرا مي شد ما مي توانستيم اطمينان خاطر داشته باشيم که اگر روزي اينترنت از خارج قطع شود و يا به دلايل امنيتي، مجبور شويم اينترنت را در منطقه اي از کشور و يا حتي کل کشور قطع کنيم، شبکه ملي اطلاعات کار کند.
رزمايش اجباري شبکه ملي اطلاعات چگونه محقق شد
جليلي ادامه داد: اتفاق دو هفته قبل در قطع اينترنت، رزمايش اجباري براي شبکه ملي اطلاعات بود که در ساعات اوليه بعضي از ارتباطات درون کشوري که همه فکر مي کردند برقرار است، برقرار نشد. برخي از اين ارتباطات ، بين کاربران و خدمات اينترنت درون کشوري با يک پيکربندي هايي در مسيريابي و سرويس نام (DNS ) حل شد؛ اما برخي بعد از يک روز و برخي بعد از دو روز نيز حل نشد و معلوم شد که هم بندي و توپولوژي ارتباط بين سازمانها، کسب و کارها و نقاط مخابراتي توزيع شده در کشور، براي اين کار تنظيم نشده است.
وي با تاکيد بر اينکه عمده مشکل ما در اين رزمايش، تنظيم نشدگي بود، اضافه کرد: دومين مشکلي که از قبل براي آن به صورت جدي فکري نشده بود، بحث جويشگر بود. چرا که مردم عادت کرده بودند که هر چيزي را از طريق موتور جستجو در اينترنت سرچ کنند و جويشگر گوگل به عنوان جويشگر پيش فرض خيلي از کاربران مطرح است. براي مثال کاربر براي آنکه به سايت دانشگاه تهران مراجعه کند، در گوگل کلمه دانشگاه تهران را سرچ کرده و روي آن کليک کرده و وارد سايت دانشگاه مي شود. اما زماني که اين جويشگر در اختيار نباشد، کاربر احساس مي کند که شبکه قطع است.
عضو شوراي عالي فضاي مجازي با اشاره به اينکه تبديل سوال به يک نام در موتور جستجو و تبديل آن به آدرسي که کاربر را هدايت کند، از جمله الزامات براي موتور جستجو است، گفت: زماني که جويشگر در اختيار کاربر نيست و DNS هم به طور ۱۰۰ درصد پياده سازي نشده باشد، با قطع اينترنت هر دوي اين مراحل به مشکل برخورد مي کند و اين مشکل در روزهاي نخست قطع اينترنت، خيلي جدي بود.
وي گفت: اگرچه بحث DNS در بخش قابل توجهي از خدمات و مناطق جغرافيايي حل شد، اما بحث جويشگر حل نشد. اين موضوع ما را به اين رساند که فقط امکان جابجايي بسته هاي داده اي که به اصطلاح «پکت» گفته مي شود، از يک جا به جاي ديگر کشور براي تحقق شبکه ملي اطلاعات کفايت نمي کند و بايد يک لايه زيرساختهاي پايه نرم افزاري مثل جويشگر، نقشه، هشدار و سرويس ايميل به صورت داخلي وجود داشته باشد.
جليلي افزود: اين خدمات بايد در مقياس خوبي آمادگي سرويس دهي نيز داشته باشند تا وقتي به هر دليلي اتفاقي مي افتد و ممکن است به هر دليلي به واسطه فشار دشمن اين تجربه تکرار شود، مردم حيران و در عذاب دريافت سرويس قرار نگيرند. به تعبيري ديگر، مردم نبايد به دليل برخي کم کاريهاي دوران عادي ، در معرض خطر و فقدان سرويس و خدمات قرار گيرند.
دو ماه است که جلسات شوراي عالي فضاي مجازي برگزار نمي شود
وي در پاسخ به اين سوال که نقايص موجود آيا مورد بررسي شوراي عالي فضاي مجازي قرار مي گيرد و يا خير؟ گفت: شوراي عالي فضاي مجازي از ۱۳ مهرماه ۹۸ تاکنون جلسه اي نداشته و اين باعث تاسف است. جلسه بعدي هم مشخص نيست. اما نهادهاي ديگر مرتبط مانند مرکز ملي فضاي مجازي و وزارت ارتباطات و نهادهاي غيردولتي مانند نظام صنفي رايانه اي، مي توانند اين تجربه را مدون کرده و به يک دستورالعمل و راهکار تبديل کنند.
جليلي با اشاره به اينکه تدوين نقشه راهي براي اينکه برخي تجربيات در اين رزمايش اجباري، ديگر اتفاق نيافتد، لازم است، افزود: چرا که عمده موارد قابل رفع است اما ساخت جويشگر بومي کار يک روز و دو روز نيست و هم نيروي انساني خوبي مي خواهد و هم بايد زيرساخت سخت افزاري و نرم افزاري آن محقق شود.
وي در مورد اينکه سالهاست که موضوع جويشگر بومي مطرح است و به رغم هزينه اي که براي آن شده، محقق نشده است، گفت: موضوع اين است که اگر در سال ۹۰ براي اين پروژه يک منبع پژوهشي تعلق گرفت اما اين منبع به در سالهاي بعد به صفر ميل کرده است و هيچ کس حواسش به اين پروژه نبوده و به همين دليل نيروهاي اين مجموعه رفته اند و تنها يک پوسته از آن باقي مانده است. به همين دليل از پوسته نبايد انتظار داشت که بتواند به اندازه يک تيم ۱۰۰ نفره حرفه اي با يک مجموعه سرور و پهناي باند کار کند.
جويشگر بومي را با گوگل مقايسه نکنيم
عضو حقيقي شوراي عالي فضاي مجازي اضافه کرد: ما ۱۰ سال پيش مي خواستيم  که جويشگر بومي داشته باشيم و توجه ويژه اي در شروع به آن شد اما بعد از آن ادامه پيدا نکرده است. اين حمايت بايد مستمر باشد و مدل کسب و کار روي آن تعريف شود تا تيمي که مي خواهد روي اين پروژه کار کند به آورده اي برسد. به بيان ديگر بايد در اين پروژه چرخه اقتصادي با اتصال خدمات به سازمانها و مردم و تبليغات کنندگان و خدمات دهندگان شکل گيرد. در غير اينصورت هزينه بخش خصوصي پاسخگو نيست. بايد مثل کشورهاي ديگر دنيا، در يک مرحله اي به اين مدل نيازهاي ملي، سوبسيد داده شود ولي به نحوي مديريت مي شود که در يک مقطعي به خوداتکايي برسد.
وي تاکيد کرد: طبيعتا جويشگري که ما براي خدمات فارسي در داخل کشور نياز داريم خيلي کمتر از يک جويشگر سطح بين المللي است. نمي شود گفت که ما به اندازه گوگل بايد هزينه کنيم. اصلا نبايد در آن مقياس فکر کنيم.
جليلي با اشاره به اينکه جويشگر بومي قطعا از ملزومات شبکه ملي اطلاعات است، خاطرنشان کرد: اگر وزارت ارتباطات مجري پروژه شبکه ملي اطلاعات است و در برنامه هاي ساليانه، بودجه پيش بيني مي کند، بايد اين موضوع  را نيز در ليست خدمات پايه خود قرار دهد.
مقصران عدم سرويس دهي مطلوب در شبکه ملي اطلاعات
عضو شوراي عالي فضاي مجازي در مورد اينکه مقصر وجود نقايص در سرويس دهي مطلوب شبکه ملي اطلاعات کيست، گفت: از نظر سياستگذاري اگر نقصي در شبکه ملي اطلاعات وجود دارد شوراي عالي و مرکز ملي فضاي مجازي مقصر هستند. از نظر نظارت بر تحقق بخشي و عدم تحقق بخشي اين پروژه نيز مرکز ملي فضاي مجازي مقصر است و از نظر عدم اجرا وزارت ارتباطات مقصر است.
وي در مورد اينکه گفته مي شود حتي سرويس دهنده هايي مانند اپليکيشن هاي حمل و نقل که در زمان قطعي اينترنت، سرويس مي دانند به اينترنت بين الملل دسترسي داشتند و از شبکه اينترنت به کاربران سرويس مي دانند، گفت: به هيچ وجه اين موضوع صحت ندارد. سرويس دهنده هاي حمل و نقل آنلاين و شبکه هاي بانکي که در زمان قطعي اينترنت، خدمت ارائه مي کردند هيچکدام نياز به اينترنت نداشتند. اگر ساعات اوليه نياز داشتند بلافاصله نسخه اصلاح شده اي زدند و نيازشان را از برخي مولفه هاي موجود در اينترنت جدا کرده و مستقل عمل کردند.
جليلي با بيان اينکه حتما کاستي هايي در زمينه زيرساختهاي ارائه خدمات بومي وجود داشته است که بايد پيگيري شود، در مورد لزوم توسعه کسب و کارهاي داخلي در کشور و انتقال سرورهاي آنها، افزود: در اين زمينه مرکز ملي فضاي مجازي بايد تدبيري بيانديشد. اما از سال نخست تاسيس شوراي عالي فضاي مجازي قرار بود براي ترغيب صاحبان خدمات و کساني که سرورهايشان را خارج از کشور ميزباني کردند، تعرفه هاي مناسبي تدوين شود تا آنها به داخل کشور ترغيب شوند.
وي گفت: حتي فروش پهناي باند توسط ارائه کنندگان محتوا نيز مطرح بود. يعني دولت از آنها پهناي باند خريداري کند يا چون پهناي باند ايجاد مي کنند، بخشي از سهم فروش پهناي باند به مشترکان را به کساني که محتوا توليد مي کنند، بدهد. اگر اين مدل با تعرفه مناسب و به نفع توليدکننده محتوا اجرا مي شد، مي توانستيم شاهد باشيم که سرويسي که در داخل کشور به داخل ارائه مي شود از مسير اينترنت هدايت نشود.
عضو حقيقي شوراي عالي فضاي مجازي با طرح اين نکته که چرا در زمان قطع اينترنت، نبايد به يک سرويس داخلي از طريق شبکه ملي اطلاعات دسترسي داشته باشيم، ادامه داد: اين کاستي بوده و حتما بايد پيگيري شود. البته اين موضوع از طريق ترغيب اتفاق مي افتد و ابلاغ و بخشنامه براي آن کار ساز نيست. بلکه شخص بايد فکر کند که کيفيت سرويس اينجا مناسب تر است.



 
تعداد بازديد:236 آخرين تغييرات:98/09/18
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر