سه شنبه 13 خرداد 1399 - 10 شوال 1441 - 2 ژوئن 2020
صفحه اصلي/مقالات


 
 


 










 


 




 








خروجي RSS

دعوت شدیم که بنده سر به راه خدا شویم/کلید طلایی استجابت

دعوت شديم که بنده سر به راه خدا شويم/کليد طلايي استجابت

نبايد فراموش کنيم که در اين ماه دعوت شده‌ايم که بنده سر به راه خدا شويم و قرار است فرمانبردار و مطيع محض «محبوب» خويش باشيم.

در روز پنجم ماه مبارک رمضان، بعد از سپري شدن روزهاي آغازين ماه مبارک، ديگر وقت آن است که نبرد با گناهان که موانع فيض و سعادت هستند را به صورت ويژه‌تري مورد توجه قرار دهد چراکه گناه، اثرات زيان‌بار و مخرّبي بر روند رشد و تعالي انسان دارد و راه برطرف کردن آثار گناه، محو آنها به وسيله استغفار است؛ لذا در دعاي روز پنجم ماه مبارک رمضان از خداي متعال درخواست مي‌کنيم که گناه و آثار آن را برطرف کند تا دست و پاي جان و دل ما از غل و زنجير تاريکي‌ها رها شده و بتوانيم در راه تقرب الهي حرکتي به خود دهيم و جلو رويم. مي‌گوييم: «اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِينَ ؛[۱] خدايا مرا در اين روز از توبه و استغفار کنندگان قرار ده.»

از تعبير «مستغفرين» که دلالت بر تداوم استغفار دارد فهميده مي‌شود که دعاهاي روزهاي ماه رمضان، درخواست‌هاي مربوط به همان روز نيستند بلکه تقاضايي دائمي در همه اوقات و روزها به شمار مي‌آيند. چنانکه در روايتي از امام صادق (عليه السلام) چنين نقل شده که فرمودند: «مَنْ قَالَ فِي آخِرِ الْوَتْرِ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّي وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ سَبْعِينَ مَرَّةً وَ دَامَ عَلَي ذَلِکَ سَنَةً کُتِبَ مِنَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحار [۲] هر کس در آخر نماز وتر هفتاد بار ذکر «أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّي وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ» بگويد و بر اين کار تا يک سال مداومت داشته باشد در زمره استغفار کنندگان در سحرها ثبت مي‌شود.» شايد جالب‌ترين گفتگو درباره گستره استغفار، پرسش و پاسخي است که بين کميل و اميرالمؤمنين (عليه السلام) اتفاق افتاده است. کميل از امام علي (عليه السلام) درباره چگونگي استغفار سؤال مي‌کند. حضرت در پاسخ مي‌فرمايند: «التوبة». يعني توبه و بازگشت. ايشان در ادامه، معاني شش‌گانه استغفار را يادآور مي‌شوند که در واقع همان تبيين چگونگي توبه است [۳] که اختصاراً شرح آن مي‌آيد.

وقتي گناه کردم...
وقتي گناه کردم، اول مشتاقش شدم، سپس تصميم گرفتم، آنگاه حقوق مخلوقات و خالق را ضايع کردم و از درآمد آن بدنم را رشد داده و لذت بردم؛ پس از اين همه راه، اينک مي‌گويم: أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ. انسان وقتي گناه مي‌کند در واقع مسير اشتباهي را طي کرده که بايد از آن مسير بازگردد و آنچه در آن مسير تاريک رخ داده جبران کند که آن اشتباهات و چگونگي جبران آنها را بازخواني مي‌کنيم:

۱ اشتياق به گناه: پس بايد از انجام گناه پشيمان و ناراحت شود.
۲ تصميم بر گناه: پس بايد تصميم جدي و از صميم قلب بر ترک ابدي آن گناه بگيرد.
۳ تضييع حقوق مخلوقات: پرداخت و جبران حقوق آنها.
۴ تضييع حق خدا در مورد واجبات الهي: انجام واجبات از دست رفته.
۵ رشد بدن به وسيله گناه: آب کردن گوشتي که در هنگام گناه رشد کرده است.
۶ لذت از گناه: چشاندن سختي و تلخي طاعات الهي.
چنين استغفار کاملي موجب مي‌شود که انسان، قدرت خود در مسير اصلي هدايت را بازيابد و به سرعت به ادامه مسير بندگي و صعود به سوي معبود بازگردد.

بنده سر به راه خدا
نبايد فراموش کنيم که در اين ماه دعوت شده‌ايم که بنده سر به راه خدا شويم و قرار است فرمانبردار و مطيع محض «محبوب» خويش باشيم؛ لذا اين را هم از خدا تقاضا مي‌کنيم که: «وَ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنْ عِبَادِکَ الصَّالِحِينَ الْقَانِتِينَ‏؛ [۴] و از بندگان صالح مطيع خود مقرر فرما.»
دست يافتن به مغفرت الهي نيازمند کار و تلاش و انجام کارهاي نيک است. مگر نه اين است که قرآن کريم مي‌فرمايد: «وَعَدَ اللَّهُ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظيم‏؛ [۵] خدا کساني را که ايمان آورده و کارهاي شايسته کرده‌‏اند، به آمرزش و پاداشي بزرگ وعده داده است.» صدقه و انفاق، دستگيري از نيازمندان، انواع کارهاي نيک و البته مضاعف شدن ثواب کارهاي نيک در ماه مبارک رمضان، نويدبخش موفقيت براي کساني است که به دنبال ثبت نام خود در جرگه بندگان خوب، صالح و سر به راه خدا هستند.

ماه پرش به آغوش خدا
کم‌کم که پيش مي‌روي حس مي‌کني هنوز پُر نشده‌اي و تا به آغوش خدا نروي آرام نمي‌شوي و دلهره جدا شدن دوباره از معشوق هنوز، آزارت مي‌دهد. مگر نه اين است که: «أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُون ‏؛[۶] آگاه باشيد، که بر دوستان خدا نه بيمي است و نه آنان اندوهگين مي‏ شوند.» اگر اين است، پس از خدا درخواست مي‌کنيم که ما را در آغوش مقرب خود جاي دهد. مي‌گوييم: «وَ اجْعَلْنِي فِيهِ مِنْ أَوْلِيَائِکَ الْمُقَرَّبِينَ؛ [۷] و هم در اين روز مرا از دوستان مقرب درگاه خود قرار ده.» هر چيزي اندازه‌اي دارد مگر تقرّب به خدا که بي‌انتهاست؛ و رفيق خدا، هر لحظه، خود را به محبوبش نزديک و نزديک‌تر مي‌کند.

کليد طلايي استجابت
وقتي کسي مهماني بزرگي به وسعت همه عالم ترتيب داده و همه چيز بر سفره‌اش حاضر است، مؤمن زرنگ آن است که با پيش کشيدن لطف
بي‌انتهاي ميزبان رئوف، هر آنچه به آن نياز دارد برآورده سازد. در انتها اين همه خواسته‌هاي روز پنجم ماه ضيافت را چنين به اجابت نزديک مي‌کنيم که: «بِرَأْفَتِکَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِين؛ [۸] به حق لطف و رأفتت اي مهربانترين مهربانان عالم.»

پي‌نوشت:
[۱]. مفاتيح الجنان، دعاي روز پنجم ماه رمضان.
[۲]. ‏احمد بن محمد برقي، المحاسن (دار الکتب الإسلامية: قم، بي‌تا)، ج ۱, ۵۳.
[۳]. ‏حسن بن علي ابن‌شعبه، تحف العقول عن آل الرسول صلي الله عليهم (کتابچي: تهران، ۱۳۷۶)، ۱۹۷.
[۴]. مفاتيح الجنان، دعاي روز پنجم ماه رمضان
[۵]. سوره مائده، آيه ۹.
[۶]. سوره يونس، آيه ۶۲.
[۷]. مفاتيح الجنان، دهاي روز پنجم ماه رمضان.
[۸]. همان.



 
تعداد بازديد:127 آخرين تغييرات:99/02/11
نظرات

نظر شما:
نام و نام خانوادگي
پست الكترونيك
نظر